CachThuc.comCách Thức
Chứng thực bản sao, chữ ký

Chứng thực cho người nằm viện, già yếu không đến được quầy: làm thay phần nào

Người nằm viện, cha mẹ già cần chứng thực: bản sao thì người nhà cầm đi được, chữ ký và hợp đồng phải đúng người; cách đề nghị làm ngoài trụ sở và chuẩn bị buổi đó.

A Vietnamese woman sits beside her elderly father in a hospital ward bed, holding his hand near a small folder, side view, faces turned away, pale morning light

Khi người cần chứng thực đang nằm viện hoặc già yếu không đi được, hãy tách việc ra làm hai loại: chứng thực bản sao thì người nhà cầm bản chính đi làm thay được; còn chứng thực chữ ký, chứng thực hợp đồng thì phải chính người đó ký trước mặt người chứng thực, nên cần đề nghị nơi chứng thực xem xét làm ngoài trụ sở.

Quy định về chứng thực có cho phép làm ngoài trụ sở trong một số trường hợp, như người già yếu không đi lại được hoặc có lý do chính đáng; nhận hay không, làm lúc nào là do nơi chứng thực xem xét cụ thể. Bài này chỉ cách hỏi, cách chuẩn bị cho buổi cán bộ đến, và những điều người nhà nên và không nên làm thay, viết cho những gia đình đang vừa lo người ốm vừa lo giấy tờ.

Tách việc trước khi đi hỏi

Chứng thực bản sao từ bản chính. Người nhà cầm bản chính đi làm thay được ở phần lớn nơi, vì cán bộ chỉ so bản sao với bản chính. Đây là phần nên làm trước, để người bệnh không phải bận tâm.

Chứng thực chữ ký. Phải chính người ký có mặt, tự ký hoặc điểm chỉ trước người chứng thực. Người nhà không ký thay, không mang giấy và căn cước đi hộ được.

Chứng thực hợp đồng, giao dịch. Tất cả các bên phải có mặt. Nếu một bên nằm viện, hoặc cả buổi chứng thực được tổ chức ngoài trụ sở, hoặc chờ người đó khoẻ lại.

Việc có thể uỷ quyền thay vì chứng thực. Nhiều thủ tục cho phép uỷ quyền cho người khác nộp hồ sơ. Khi đó việc cần người bệnh có mặt chỉ là lập văn bản uỷ quyền; với đăng ký hộ tịch, uỷ quyền cho ông, bà, cha, mẹ, con, vợ, chồng, anh, chị, em ruột không phải chứng thực theo Thông tư 04/2020/TT-BTP.

Việc nên hoãn. Giao dịch lớn về tài sản, khi người bệnh không còn tỉnh táo, không nên vội. Người chứng thực phải đánh giá được người ký có nhận thức, có tự nguyện; nếu nghi ngờ, họ sẽ không chứng thực.

Đề nghị làm ngoài trụ sở: hỏi gì, mang gì

Người nhà đến bộ phận một cửa của UBND cấp xã nơi người bệnh đang ở hoặc đang điều trị (hoặc tổ chức hành nghề công chứng có làm chứng thực), đi theo thứ tự:

  1. Trình bày ngắn gọn: ai cần chứng thực, việc gì (chữ ký hay hợp đồng), vì sao không đến được, đang ở đâu.
  2. Hỏi rõ: “Trường hợp bố em nằm viện, anh chị có chứng thực ngoài trụ sở được không? Nếu được thì em cần nộp gì, hẹn thế nào?”
  3. Mang giấy tờ chứng minh lý do nếu có: giấy của nơi điều trị, giấy ra viện, hoặc giấy tờ khác cho thấy người đó không đi lại được. Cán bộ sẽ báo loại giấy nào được chấp nhận.
  4. Mang theo giấy tờ tuỳ thân của người cần chứng thực (bản chính hoặc bản sao có chứng thực) và bản giấy cần ký đã soạn sẵn, để trống chỗ ký.
  5. Hỏi về chi phí và lịch: lệ phí theo quy định hiện hành; việc làm ngoài trụ sở có phát sinh gì không; ngày giờ nào cán bộ đến được.
  6. Xin số điện thoại liên hệ của bộ phận để báo nếu tình trạng người bệnh thay đổi.

Nếu nơi đó không giải quyết được, hỏi họ gợi ý nơi nào có thể làm. Đừng bỏ về tay trắng mà chưa biết bước tiếp theo.

Chuẩn bị cho buổi cán bộ đến

Buổi chứng thực ngoài trụ sở thường ngắn và cán bộ còn việc khác, nên chuẩn bị kỹ:

  • Chọn giờ người bệnh tỉnh táo nhất trong ngày, thường là buổi sáng sau khi đã ăn và uống thuốc.
  • Báo trước với bác sĩ hoặc điều dưỡng, xin một chỗ yên tĩnh nếu ở phòng bệnh đông người.
  • Để sẵn giấy tờ tuỳ thân, bản giấy cần ký, bút, khăn lau tay, hộp mực nếu cần điểm chỉ.
  • Nếu có hợp đồng, mời đủ các bên cùng có mặt đúng giờ.
  • Người nhà ngồi bên nhưng không trả lời thay. Cán bộ sẽ hỏi trực tiếp người ký để biết họ hiểu và đồng ý.
  • Chuẩn bị tiền lệ phí và nhận biên lai ngay trong buổi.

Nếu đến buổi hẹn mà người bệnh mệt, không nói được, gọi báo dời lịch. Một buổi chứng thực không thành vì người ký không tỉnh táo thì vẫn phải làm lại, và có thể khiến giấy tờ sau này bị đặt câu hỏi.

Sau buổi ký, đừng vội rời đi trước khi biết chắc khi nào và ở đâu nhận bản đã chứng thực. Có nơi ghi lời chứng, đóng dấu ngay tại chỗ; có nơi mang về trụ sở rồi hẹn người nhà ra nhận. Hỏi rõ, ghi lại tên cán bộ, giữ biên lai, và chụp lại các trang người bệnh vừa ký để đối chiếu khi nhận.

Người không ký được, không đọc được

Người tay run, liệt, hoặc không biết chữ vẫn có cách. Thông thường người đó điểm chỉ thay chữ ký; với người không đọc được, không nghe được, quy định về chứng thực có cơ chế cho người làm chứng. Hỏi cán bộ ngay từ lúc đề nghị: “Bà em không ký được, chỉ điểm chỉ được, anh chị hướng dẫn giúp em cách làm.” Họ sẽ nói cần người làm chứng hay không và người đó phải đáp ứng điều kiện gì.

Nội dung giấy phải được đọc cho người đó nghe trước khi điểm chỉ. Người nhà không nên tự đọc rồi nói “bà đồng ý rồi”, vì cán bộ cần chính người ký xác nhận. Với người khiếm thính, chuẩn bị cách giao tiếp quen thuộc của họ, và báo trước để nơi chứng thực có hướng xử lý.

Một điều nên nói thẳng: nếu người thân đã lẫn, không còn nhận biết được việc mình ký, thì không có cách chứng thực hợp lệ. Lúc đó câu hỏi không còn là chứng thực ở đâu, mà là việc giám hộ, đại diện theo pháp luật, và gia đình nên hỏi luật sư hoặc trợ giúp pháp lý.

Trường hợp người thân chỉ yếu tay nhưng đầu óc minh mẫn, đừng vội chọn điểm chỉ. Cho họ tập ký vài lần trên giấy nháp trước buổi hẹn, kê bàn đúng tầm tay; nhiều cụ vẫn ký được chữ ký quen thuộc nếu không bị giục.

Bảng tình huống thường gặp

Một số trường hợp các gia đình hay hỏi, kèm hướng đi hợp lý:

Tình huốngHướng làmLưu ý
Mẹ nằm viện, cần bản sao chứng thực căn cước của mẹNgười nhà cầm bản chính đi chứng thựcMang bản chính về trả ngay, đừng để thất lạc
Bố già yếu cần ký giấy cam kết có chứng thực chữ kýĐề nghị chứng thực ngoài trụ sởChọn giờ bố tỉnh táo, bố tự trả lời
Hai anh em làm hợp đồng, một người đang điều trị dài ngàyHỏi tổ chức buổi ký tại nơi điều trị, hoặc hoãnKhông dùng chữ ký mang về nhà ký hộ
Ông muốn lập di chúc khi bệnh nặngHỏi nơi chứng thực hoặc tổ chức công chứng làm ngoài trụ sởQuy định miễn nộp giấy tờ tài sản với người lập di chúc đang bị cái chết đe doạ tính mạng
Người thân không còn nhận thứcKhông chứng thực đượcHỏi luật sư về giám hộ, đại diện

Bảng không thay câu trả lời của nơi chứng thực; mỗi trường hợp còn tuỳ giấy tờ cụ thể. Dùng nó để biết nên hỏi câu gì.

Tình huống giả định: bác Tư và tờ giấy cam kết

Bác Tư 75 tuổi vừa mổ xong, nằm viện hai tuần. Con gái bác cần nộp một giấy cam kết của bác có chứng thực chữ ký cho một hồ sơ của gia đình, hạn chót cuối tháng. Chị soạn sẵn giấy, để trống chỗ ký, mang căn cước bản chính của bác và giấy xác nhận đang điều trị đến bộ phận một cửa của phường nơi có bệnh viện, trình bày và hỏi chứng thực ngoài trụ sở.

Cán bộ hẹn chiều thứ năm. Chị báo điều dưỡng, xin mượn phòng nhỏ cuối hành lang. Đúng giờ, cán bộ đến, đối chiếu căn cước, hỏi bác vài câu về nội dung giấy. Bác trả lời được, tự ký ba bản. Chị nộp lệ phí, nhận biên lai, cán bộ mang bản về ghi lời chứng và đóng dấu, hẹn chị ra nhận.

Điều làm buổi đó suôn sẻ: chị đã tách phần bản sao ra làm trước, nên buổi ký chỉ còn đúng một việc; và chị để bác tự trả lời, không chen vào. Nếu hôm ấy bác mệt, chị đã định gọi dời lịch thay vì cố cho xong.

Việc làm trước, việc làm sau

Làm trước: gom và kiểm giấy tờ tuỳ thân của người bệnh xem còn hạn không; nếu căn cước đã hết hạn hoặc thông tin sai, việc chứng thực chữ ký sẽ vướng ngay từ đầu, và lúc ấy cần hỏi cách cấp lại căn cước cho người không đi lại được. Tiếp theo làm hết phần chứng thực bản sao bằng cách người nhà cầm bản chính đi. Sau đó mới đề nghị chứng thực ngoài trụ sở cho phần chữ ký hoặc hợp đồng, để buổi cán bộ đến chỉ còn đúng việc cần chính người bệnh.

Làm sau: nhận bản đã chứng thực, kiểm lời chứng, dấu, số chứng thực trên từng bản. Chụp lại toàn bộ để lưu. Trả bản chính giấy tờ tuỳ thân về chỗ cất của người bệnh, ghi chú cho cả nhà biết giấy nào đang ở đâu, vì những tuần nằm viện là lúc giấy tờ hay bị lẫn giữa các anh chị em.

Nếu giấy dùng cho hồ sơ có hạn chót, ghi hạn chót lên đầu danh sách việc và báo cho nơi nhận biết tình hình sớm. Nhiều nơi sẵn lòng chờ thêm vài ngày khi biết người làm hồ sơ đang điều trị, nhưng họ cần được báo trước chứ không phải sau khi đã quá hạn.

Câu hỏi thường gặp

Người nhà có ký thay người nằm viện được không?

Không. Chứng thực chữ ký là xác nhận chính người đó đã ký trước mặt người chứng thực. Ký thay rồi mang đi chứng thực là sai và giấy có thể bị vô hiệu về sau. Hãy đề nghị chứng thực ngoài trụ sở hoặc chờ người đó đi lại được.

Chứng thực ngoài trụ sở có được không?

Quy định về chứng thực cho phép làm ngoài trụ sở trong một số trường hợp như người già yếu không đi lại được hoặc có lý do chính đáng. Nơi chứng thực xem xét cụ thể từng trường hợp, nên người nhà cần đến hỏi, trình bày lý do và mang giấy tờ chứng minh nếu có.

Người không biết chữ chứng thực chữ ký thế nào?

Thường người đó điểm chỉ thay chữ ký, và trong một số trường hợp cần người làm chứng theo quy định. Nội dung giấy phải được đọc cho họ nghe. Báo trước với cán bộ để được hướng dẫn đúng cách làm và điều kiện của người làm chứng.

Có thể nhờ người khác đi chứng thực bản sao giấy tờ của cha mẹ không?

Với chứng thực bản sao từ bản chính, người nhà thường cầm bản chính đi làm thay được, vì cán bộ chỉ đối chiếu bản sao với bản chính. Giữ bản chính cẩn thận và trả về ngay sau khi xong.

Người thân không còn tỉnh táo thì gia đình làm giấy tờ thế nào?

Không thể chứng thực chữ ký hay hợp đồng của người không còn nhận thức được việc mình làm. Gia đình nên hỏi luật sư hoặc tổ chức trợ giúp pháp lý về giám hộ và đại diện theo pháp luật trước khi làm bất kỳ giấy tờ tài sản nào.

Chứng thực ngoài trụ sở có tốn thêm tiền không?

Lệ phí chứng thực theo quy định hiện hành. Việc làm ngoài trụ sở có phát sinh khoản nào khác hay không, bạn hỏi thẳng khi đề nghị và yêu cầu biên lai cho mọi khoản. Không đưa khoản nào ngoài biên lai.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138