Bạn làm hộ chiếu ở tỉnh đang sống được, không phải về tỉnh có hộ khẩu. Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam cho người có thẻ căn cước công dân nộp hồ sơ lần đầu ở cơ quan quản lý xuất nhập cảnh công an cấp tỉnh nơi thuận lợi; từ lần thứ hai thì nộp ở nơi thuận lợi hoặc cơ quan xuất nhập cảnh của Bộ Công an.
Chữ "nơi thuận lợi" là chìa để người đi làm xa khỏi mất ba ngày phép. Bài này không nhắc lại danh sách hồ sơ hộ chiếu; nó chỉ cách chọn nơi nộp theo hoàn cảnh, nộp trực tuyến mà chọn đúng cơ quan, chuẩn bị ngày lên chụp ảnh lấy vân tay, nhận hộ chiếu khi lịch làm kín, và xử lý khi mất hộ chiếu lúc đang ở xa quê.
Luật cho nộp ở đâu
Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam năm 2019 chia hai trường hợp. Cấp hộ chiếu lần đầu nộp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh công an cấp tỉnh nơi thường trú hoặc nơi tạm trú; người có thẻ căn cước công dân thì nộp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh công an cấp tỉnh nơi thuận lợi. Cấp từ lần thứ hai nộp tại cơ quan cấp tỉnh nơi thuận lợi hoặc cơ quan quản lý xuất nhập cảnh Bộ Công an.
Luật sửa đổi năm 2023 bổ sung việc đề nghị cấp hộ chiếu phổ thông được thực hiện tại trụ sở cơ quan quản lý xuất nhập cảnh hoặc trên môi trường điện tử tại Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc cổng dịch vụ công của Bộ Công an. Vậy người ở xa có hai đường: ra trụ sở ở tỉnh đang sống, hoặc nộp trực tuyến rồi chọn cơ quan ở tỉnh đang sống.
Thời hạn theo luật là 08 ngày làm việc nếu nộp ở cấp tỉnh, 05 ngày làm việc nếu nộp ở cơ quan của Bộ Công an, kể từ ngày tiếp nhận. Một số trường hợp gấp như đi chữa bệnh, thân nhân ở nước ngoài gặp nạn được chọn nộp ở Bộ Công an, giải quyết không quá 03 ngày làm việc. Nộp ở tỉnh không phải nơi có hộ khẩu không làm thời hạn dài thêm, vì dữ liệu của bạn được đối chiếu trên cơ sở dữ liệu chung chứ không phải gửi giấy hỏi về quê.
Chọn nơi nộp theo hoàn cảnh
Bảng dưới gợi ý theo các hoàn cảnh hay gặp của người sống xa quê.
| Hoàn cảnh | Nên nộp ở đâu | Vì sao |
|---|---|---|
| Đi làm ở tỉnh khác, có thẻ căn cước, làm lần đầu | Cơ quan xuất nhập cảnh công an tỉnh đang sống | Luật cho nộp nơi thuận lợi khi có thẻ căn cước công dân |
| Làm lại vì hộ chiếu cũ hết hạn | Tỉnh đang sống, hoặc nộp trực tuyến chọn tỉnh đó | Từ lần thứ hai nộp nơi thuận lợi |
| Sống ở vùng giáp ranh, trụ sở tỉnh bên gần hơn | Tỉnh nào đi lại tiện thì chọn | Thuận lợi tính theo đi lại của bạn, không theo hộ khẩu |
| Cần gấp vì người thân ở nước ngoài gặp nạn | Cân nhắc cơ quan xuất nhập cảnh Bộ Công an | Luật cho chọn nộp ở Bộ với một số trường hợp gấp |
| Sắp chuyển chỗ làm sang tỉnh khác | Nơi bạn sẽ có mặt vào ngày nhận | Tránh nộp một nơi, nhận một nơi |
Trước khi đi, tra trên Cổng Dịch vụ công quốc gia địa chỉ trụ sở và giờ tiếp nhận của cơ quan xuất nhập cảnh tỉnh mình chọn. Sau sắp xếp năm 2025, một số tỉnh đã hợp nhất, trụ sở tiếp nhận có thể đổi chỗ.
Nộp trực tuyến mà chọn đúng cơ quan ở tỉnh đang sống
Các bước tả theo chức năng; tên nút có thể khác theo phiên bản.
- Đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia bằng tài khoản định danh điện tử, tìm thủ tục cấp hộ chiếu phổ thông ở trong nước.
- Ở bước chọn cơ quan giải quyết, chọn công an tỉnh nơi bạn đang sống. Ô này hay mặc định theo hộ khẩu, đọc kỹ trước khi bấm tiếp.
- Điền tờ khai, tải ảnh chân dung theo yêu cầu kỹ thuật trên cổng: nền trắng, mặt nhìn thẳng, không đeo kính.
- Chọn cách nhận hộ chiếu: tại cơ quan hoặc qua chuyển phát về địa chỉ đang ở.
- Nộp lệ phí trực tuyến, ghi mã hồ sơ.
- Theo dõi tin nhắn hoặc thư điện tử hẹn ngày lên thu nhận ảnh, vân tay nếu là hộ chiếu gắn chip lần đầu.
Luật quy định người tiếp nhận chụp ảnh, thu thập vân tay của người đề nghị cấp hộ chiếu có gắn chíp điện tử lần đầu. Vì vậy có thể vẫn phải lên một lần, nhưng là lên ở tỉnh đang sống.
Ngày lên chụp ảnh, lấy vân tay: chuẩn bị gì
Ngày này thường chỉ mất một buổi nếu bạn chuẩn bị:
- Thẻ căn cước bản chính, mang theo hộ chiếu cũ nếu làm lại.
- Giấy hẹn hoặc mã hồ sơ trên điện thoại, sạc pin đầy.
- Áo có cổ, màu tối, không trùng màu nền; tóc gọn, không che tai, che trán.
- Đến sớm đầu giờ sáng, tránh sáng thứ Hai và ngày sau nghỉ lễ.
- Câu nói ở quầy: "Em nộp hồ sơ hộ chiếu trực tuyến, mã hồ sơ đây, em lên theo hẹn để chụp ảnh và lấy vân tay."
- Câu nên hỏi trước khi về: "Em đăng ký nhận qua chuyển phát, nếu bưu tá giao không gặp em thì hộ chiếu được giữ ở đâu?"
Nếu xin nghỉ được nửa ngày, xin buổi sáng. Nhiều nơi buổi chiều chỉ trả kết quả hoặc nhận ít hồ sơ hơn. Đi xe máy tới trụ sở cơ quan ở tỉnh lạ thì xem trước đường và chỗ gửi xe, đỡ mất nửa tiếng loay hoay ngay trước giờ hẹn.
Nhận hộ chiếu khi lịch làm việc kín
Chuyển phát về địa chỉ đang ở. Luật cho người đề nghị nhận kết quả tại địa điểm khác cơ quan giải quyết, kèm điều kiện trả phí dịch vụ chuyển phát. Chọn địa chỉ có người ký nhận giờ hành chính.
Nhận tại cơ quan ngoài giờ ca. Nếu làm ca, xem giờ trả kết quả của cơ quan rồi xin đổi ca một buổi, thay vì xin nghỉ cả ngày.
Kiểm ngay khi nhận. Đọc họ tên, ngày sinh, nơi sinh, ký tên vào trang chữ ký nếu cần. Sai thì báo ngay tại chỗ hoặc liên hệ cơ quan đã cấp.
Cất đúng chỗ. Hộ chiếu không dùng hằng ngày như căn cước; cất trong túi giấy tờ riêng, chụp trang thông tin lưu vào điện thoại.
Nhờ người khác nhận tại cơ quan. Nếu muốn nhờ người thân đến nhận thay, hỏi trước cơ quan xuất nhập cảnh cần giấy tờ gì, vì hộ chiếu là giấy tờ tuỳ thân quan trọng. Chuyển phát về đúng địa chỉ của bạn thường đơn giản hơn nhờ người.
Lỗi hay gặp khi nộp hộ chiếu ở tỉnh khác
Những lỗi dưới đây làm người ở xa phải đi lại hai lần:
- Để ô chọn cơ quan giải quyết theo mặc định, hồ sơ chạy về tỉnh có hộ khẩu.
- Chọn nhận tại cơ quan rồi sau đó chuyển việc sang tỉnh khác, phải quay lại nhận.
- Ảnh chân dung tự chụp không đạt yêu cầu kỹ thuật, bị yêu cầu chụp lại tại chỗ.
- Quên mang hộ chiếu cũ khi làm lần thứ hai; hộ chiếu cũ còn hạn mà bị mất thì quên kèm đơn báo mất.
- Thông tin trên thẻ căn cước chưa cập nhật đổi tên, đổi ngày sinh sau cải chính, hồ sơ hộ chiếu bị lệch dữ liệu.
- Số điện thoại trong hồ sơ là số cũ, tin nhắn hẹn ngày lên không tới.
Trước khi bấm nộp, đọc lại một lượt từ trên xuống, nhất là tên cơ quan giải quyết và địa chỉ nhận. Hai ô này sai thì mọi thứ khác đúng cũng phải đi lại.
Tình huống: anh Khánh làm hộ chiếu lần đầu ở tỉnh đang làm việc
Anh Khánh thường trú ở một tỉnh miền núi phía Bắc, làm kỹ thuật viên ở một nhà máy phía Nam đã bốn năm, có thẻ căn cước và đã tạm trú ở phường gần nhà máy. Công ty cử anh đi tập huấn ở nước ngoài sau hai tháng. Trước đây anh tưởng làm hộ chiếu phải về tỉnh nhà, mất ít nhất bốn ngày đi về.
Tối thứ Ba, anh nộp trực tuyến, ở ô cơ quan giải quyết anh đổi từ tỉnh nhà sang công an tỉnh nơi đang làm việc, chọn nhận qua chuyển phát về địa chỉ nhà máy. Tin nhắn hẹn anh lên chụp ảnh, lấy vân tay vào sáng thứ Hai tuần sau. Anh đổi ca với đồng nghiệp, đi từ sáu giờ, gửi xe, vào lấy số, nửa buổi là xong.
Chưa tới hai tuần, hộ chiếu về tới phòng hành chính nhà máy. Anh kiểm từng dòng, chụp trang thông tin gửi phòng nhân sự để làm thủ tục xin thị thực. Tổng cộng anh mất một buổi tối và một buổi sáng, không phải xin phép nghỉ ngày nào.
Mất hộ chiếu khi đang ở xa quê
Luật sửa đổi năm 2023 yêu cầu trong 02 ngày làm việc kể từ khi phát hiện mất hộ chiếu phổ thông, người bị mất trực tiếp nộp hoặc gửi đơn báo mất cho cơ quan quản lý xuất nhập cảnh hoặc công an cấp xã nơi thuận lợi, hoặc đơn vị kiểm soát xuất nhập cảnh tại cửa khẩu. Chữ "nơi thuận lợi" một lần nữa giúp người ở xa: báo ở công an phường nơi trọ là được.
Khi làm hộ chiếu mới sau khi mất, hồ sơ phải kèm đơn báo mất hoặc thông báo việc đã tiếp nhận đơn của cơ quan có thẩm quyền. Giữ kỹ tờ thông báo này, chụp lại ngay.
Tình huống: chị Mai, công nhân may ở tỉnh khác, chuyển phòng trọ và phát hiện mất hộ chiếu ba ngày trước ngày đi thăm chồng làm việc ở nước ngoài. Chị báo mất ở công an phường nơi trọ ngay sáng hôm sau, rồi hỏi cơ quan xuất nhập cảnh tỉnh đang sống về khả năng làm lại kịp. Chị không về quê, cũng không nhờ ai đi lại, vì mọi bước đều làm được ở nơi đang sống.
Câu hỏi thường gặp
Hộ khẩu ở tỉnh này, đang làm ở tỉnh khác có làm hộ chiếu lần đầu ở tỉnh đang làm được không?
Được nếu bạn có thẻ căn cước công dân. Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam cho người có thẻ này nộp hồ sơ lần đầu tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh công an cấp tỉnh nơi thuận lợi.
Làm hộ chiếu ở tỉnh khác thì mất bao lâu?
Thời hạn theo luật là 08 ngày làm việc nếu nộp ở cơ quan cấp tỉnh và 05 ngày làm việc nếu nộp ở cơ quan của Bộ Công an, kể từ ngày tiếp nhận. Nơi nộp không phải tỉnh có hộ khẩu không làm thời hạn dài hơn.
Nộp hộ chiếu trực tuyến có phải lên cơ quan không?
Với hộ chiếu gắn chíp lần đầu, luật yêu cầu chụp ảnh, thu thập vân tay, nên thường phải lên một lần theo hẹn. Bạn chọn cơ quan ở tỉnh đang sống thì chỉ đi trong tỉnh đó.
Có nhận hộ chiếu tại nhà được không?
Được. Luật cho người đề nghị nhận kết quả ở địa điểm khác cơ quan giải quyết và trả phí dịch vụ chuyển phát. Chọn địa chỉ có người ký nhận để tránh bị hoàn.
Mất hộ chiếu ở tỉnh đang làm việc thì báo ở đâu?
Trong 02 ngày làm việc kể từ khi phát hiện, nộp hoặc gửi đơn báo mất cho cơ quan quản lý xuất nhập cảnh hoặc công an cấp xã nơi thuận lợi, theo luật sửa đổi năm 2023. Công an phường nơi trọ là lựa chọn gần nhất.