Ở phần lớn bộ phận một cửa, buổi đông nhất là sáng thứ Hai, những ngày sát mốc phải làm (đầu năm học, cuối tháng, trước kỳ nghỉ dài) và nửa tiếng đầu sau giờ mở cửa. Giờ dễ chịu thường là giữa buổi sáng các ngày giữa tuần, hoặc đầu giờ chiều. Không có quy định nào về "giờ vắng", nên những điều này là kinh nghiệm chung; quan trọng hơn là đến đúng buổi lĩnh vực mình cần đang tiếp nhận.
Một lần đi suôn sẻ được quyết định từ tối hôm trước: kiểm buổi tiếp nhận, xếp giấy theo thứ tự quầy sẽ đọc, sạc điện thoại để đăng nhập tài khoản định danh khi cần. Dưới đây là cách chọn thời điểm, rồi danh sách chuẩn bị cho tối hôm trước và sáng hôm đi.
Lịch đông vắng thường gặp trong tuần và trong năm
Bảng này tổng hợp kinh nghiệm phổ biến ở quầy xã, phường. Mỗi nơi một khác; nếu bạn hỏi được người trong thôn vừa đi tuần trước thì tin người đó hơn bảng.
| Thời điểm | Thường thế nào | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Sáng thứ Hai | Dồn hồ sơ cuối tuần, người đi làm tranh thủ trước giờ vào cơ quan | Tránh nếu không gấp |
| Nửa tiếng đầu sau giờ mở cửa | Hàng chờ từ trước giờ mở, máy móc vừa khởi động | Đến sau chừng bốn mươi lăm phút nếu việc không cần trả trong ngày |
| Giữa buổi sáng thứ Ba đến thứ Năm | Thưa hơn, cán bộ còn đủ thời gian giải thích | Buổi tốt cho việc cần hỏi nhiều |
| Sát giờ nghỉ trưa, sát giờ tan chiều | Có thể không kịp nhận hết hồ sơ, nhất là hồ sơ dài | Đừng đến lúc này với hồ sơ phức tạp |
| Tháng Tám, đầu tháng Chín | Phụ huynh làm giấy tờ cho con nhập học, chứng thực nhiều | Làm sớm từ tháng Sáu, tháng Bảy |
| Trước Tết và sau kỳ nghỉ dài | Người đi làm xa về quê làm dồn | Đặt lịch hẹn nếu nơi đó cho đặt, hoặc nộp trực tuyến |
Với những việc hộ tịch không có thời hạn riêng, Luật Hộ tịch 2014 cho giải quyết ngay trong ngày; nếu nhận hồ sơ sau 15 giờ mà không giải quyết được ngay thì trả kết quả trong ngày làm việc tiếp theo. Vì vậy, muốn cầm kết quả trong ngày thì nên nộp trước mốc này.
Tối hôm trước: mười việc kiểm trong hai mươi phút
Mỗi việc dưới đây đều từng làm một người phải về tay không. Bày hết giấy lên bàn, làm theo thứ tự, xong cái nào gạch cái đó.
- Kiểm buổi tiếp nhận của đúng lĩnh vực. Hộ tịch, chứng thực, cư trú, căn cước có thể có lịch khác nhau; xem bảng niêm yết hoặc trang thủ tục.
- In và điền sẵn tờ khai nếu có mẫu. Điền bằng bút mực, không tẩy xoá; để trống ô nào chưa chắc và đánh dấu bằng bút chì để hỏi.
- Xếp giấy theo thứ tự: tờ khai trên cùng, sau đó giấy tờ làm căn cứ, cuối cùng là giấy tờ tuỳ thân để xuất trình.
- Tách bản chính và bản chụp. Bản chụp kẹp chung một kẹp, bản chính để riêng một túi để đưa ra đối chiếu rồi cất lại ngay.
- Đối chiếu tên, ngày sinh giữa tờ khai và giấy tờ gốc từng chữ một, kể cả dấu.
- Sạc đầy điện thoại và kiểm đăng nhập được tài khoản định danh điện tử; nhiều quầy cần quét mã hoặc xác thực.
- Chuẩn bị tiền mặt lẻ phòng khi nơi đó chưa nhận chuyển khoản cho lệ phí, nếu thủ tục có lệ phí.
- Mang bút, kẹp giấy, một phong bì khổ lớn để đựng kết quả.
- Ghi ra giấy hai, ba câu muốn hỏi, vì đứng ở quầy dễ quên.
- Nếu đi thay người khác, kiểm lại giấy tờ chứng minh quan hệ hoặc văn bản uỷ quyền mà thủ tục yêu cầu.
Mười việc nghe nhiều nhưng phần lớn chỉ là nhìn lại. Hai việc hay bị bỏ qua nhất là kiểm buổi tiếp nhận và đối chiếu tên từng chữ.
Sáng hôm đi: thứ tự từ lúc ra khỏi nhà đến lúc ngồi chờ
Buổi sáng chỉ cần làm đúng thứ tự, không phải nghĩ thêm.
- Ăn sáng trước khi đi. Ngồi chờ đói bụng là lúc dễ cáu và dễ trả lời sai câu hỏi của cán bộ.
- Mặc quần áo gọn gàng, áo có cổ nếu thủ tục có chụp ảnh như căn cước hay hộ chiếu; không đội mũ, không đeo kính màu khi chụp.
- Cầm túi hồ sơ đã xếp từ tối, kiểm lại bằng mắt: tờ khai, bản chụp, túi bản chính, điện thoại, bút.
- Đến nơi, gửi xe xong thì nhìn sơ đồ hoặc hỏi bảo vệ quầy của lĩnh vực mình, đừng vào xếp hàng ngay hàng gần cửa.
- Lấy số thứ tự, đọc số trên phiếu và số đang được gọi để ước thời gian chờ.
- Trong lúc chờ, mở lại tờ khai đọc một lượt, chuẩn bị sẵn câu nói đầu tiên với cán bộ.
Nếu bạn đến mà thấy hàng chờ quá dài so với thời gian mình có, hỏi quầy hướng dẫn xem có thể nộp trực tuyến ngay tại chỗ hoặc quay lại buổi khác không; đứng chờ rồi bỏ về giữa chừng là phí nhất.
Khi không chọn được giờ: người đi làm giờ hành chính
Chị Hạnh làm ca tám tiếng, xin nghỉ một buổi rất khó. Với người như chị, chọn giờ vắng không còn là lựa chọn; điều cần làm là để buổi duy nhất đó không bị lãng phí.
Cách thứ nhất là tách việc. Phần nào làm được trực tuyến thì nộp trực tuyến từ tối, chỉ để lại cho buổi đi thực tế những việc bắt buộc có mặt: ký sổ, chụp ảnh, thu vân tay, xuất trình bản chính. Cách thứ hai là hỏi xem nơi đó có tiếp nhận ngoài giờ hoặc sáng thứ Bảy không; một số nơi có, nhưng không phải nơi nào cũng vậy, và lịch có thể đổi theo từng thời kỳ.
Cách thứ ba là nhờ người thân nộp thay ở những việc pháp luật cho phép, rồi chính mình chỉ đến lúc nhận kết quả hoặc ký. Với hộ tịch, Luật Hộ tịch 2014 cho phép uỷ quyền với phần lớn việc, trừ kết hôn và nhận cha, mẹ, con phải tự có mặt. Chi tiết cách làm thay nằm ở nhóm bài làm thủ tục thay người thân.
Một lưu ý cho người đi làm: nếu thủ tục có thời hạn tính bằng ngày làm việc, đừng nộp chiều thứ Sáu rồi chờ thứ Hai có kết quả. Ngày nghỉ cuối tuần không tính, nên hẹn trả sẽ lùi xa hơn bạn tưởng.
Chỗ hay vấp dù đã chọn đúng giờ
Đúng giờ vắng nhưng sai buổi. Chị Thu đến giữa buổi sáng thứ Tư, quầy rất vắng, nhưng hôm đó cán bộ hộ tịch đi tập huấn. Gọi hỏi trước không được thì xem bảng niêm yết từ hôm trước khi đi ngang.
Mất điện, mất mạng. Hệ thống tiếp nhận chạy trên mạng; mất mạng là quầy ngừng. Gặp chuyện này, hỏi cán bộ ước bao lâu, và có nhận hồ sơ giấy để nhập sau không.
Ngày cao điểm theo mùa. Ngay trước khai giảng, trước kỳ thi, người làm chứng thực rất đông. Nếu biết trước mình cần bản sao chứng thực cho hồ sơ của con, làm từ đầu hè.
Nghỉ trưa lâu hơn mình nghĩ. Hồ sơ đang xem dở lúc gần nghỉ trưa có thể phải chờ sang chiều. Đến sát trưa với hồ sơ dài là tự đặt mình vào cảnh đó.
Ỷ vào lịch hẹn mà không mang đủ giấy. Đặt lịch giúp đỡ chờ, nhưng thiếu giấy vẫn bị trả như thường. Lịch hẹn không thay được bước kiểm giấy tối hôm trước.
Tự chọn ngày đi: năm câu hỏi cho trường hợp của bạn
Trả lời lần lượt năm câu dưới đây, mỗi câu chỉ cần có hoặc không. Câu trả lời sẽ cho bạn biết nên đi sớm, đi muộn hay tách việc ra làm hai lần.
- Việc của mình có cần kết quả trong ngày không? Nếu có, ví dụ cần bản sao chứng thực để nộp hồ sơ xin việc chiều mai, hãy đến buổi sáng và nộp trước giữa trưa. Nếu không, chọn buổi thưa người, chẳng việc gì phải chen hàng đầu.
- Có phải chụp ảnh, thu vân tay hay ký trực tiếp vào sổ không? Những việc này bắt buộc có mặt; chúng nên được xếp vào buổi bạn có nhiều thời gian nhất, không phải buổi tranh thủ.
- Có đi cùng người già hay trẻ nhỏ không? Nếu có, tránh hẳn sáng thứ Hai và những tuần cao điểm. Một giờ chờ với đứa trẻ bốn tuổi dài hơn ba giờ chờ một mình.
- Có phần nào nộp trực tuyến được không? Nếu có, nộp phần đó từ tối, buổi đi thực tế chỉ còn là xuất trình và ký. Hỏi cán bộ xem nộp trực tuyến rồi có cần mang bản giấy đến nữa không.
- Có thời hạn phải làm không? Khai sinh trong 60 ngày kể từ ngày sinh, khai tử trong 15 ngày kể từ ngày mất theo Luật Hộ tịch 2014. Việc có hạn thì đừng chờ "tuần sau vắng hơn" mà để lỡ hạn.
Anh Bình trả lời: cần trong ngày thì không, có chụp ảnh thì có, đi cùng con nhỏ thì có. Anh chọn sáng thứ Tư, đến sau giờ mở cửa chừng một tiếng, để con ăn sáng no ở nhà và mang theo một món đồ chơi nhỏ. Cả buổi chỉ chờ hai mươi phút.
Một buổi làm nhiều việc: xếp thứ tự để không chạy đi chạy lại
Nhiều người gom ba bốn việc vào một buổi nghỉ. Gom được, nhưng phải xếp theo thứ tự hợp lý, kẻo việc sau cần giấy của việc trước mà mình lại làm ngược.
- Liệt kê hết việc ra giấy và ghi bên cạnh: Ủy ban hay công an, trả ngay hay hẹn ngày.
- Đánh dấu việc nào cần kết quả của việc khác. Ví dụ bản sao chứng thực giấy khai sinh cần có giấy khai sinh trước; đăng ký thường trú cho trẻ cần trẻ đã được khai sinh.
- Làm việc "gốc" trước. Việc tạo ra giấy tờ cho việc khác làm ở đầu buổi, khi quầy còn thưa.
- Chèn việc trả ngay vào khoảng chờ. Trong lúc chờ hồ sơ hộ tịch được xử lý, sang quầy chứng thực bên cạnh.
- Để việc chụp ảnh, thu vân tay vào lúc tinh thần tốt, thường là giữa buổi sáng.
- Trước khi về, rà lại danh sách và kẹp các giấy hẹn vào cùng một phong bì, ghi ngày nhận kết quả ra ngoài.
Nếu thấy danh sách có hơn bốn việc chạm cả Ủy ban lẫn công an, cứ tách làm hai buổi. Một buổi làm bốn việc vội vàng dễ quên chữ ký, quên lấy giấy hẹn hơn là hai buổi thong thả.
Câu hỏi thường gặp
Bộ phận một cửa ở xã làm việc những giờ nào?
Thường theo giờ hành chính các ngày trong tuần, mỗi nơi niêm yết giờ cụ thể tại trụ sở. Một số nơi có tiếp nhận sáng thứ Bảy hoặc ngoài giờ, nhưng không đồng loạt, nên hãy xem bảng niêm yết của đúng nơi mình định đến.
Nộp hồ sơ khai sinh buổi chiều có nhận được kết quả trong ngày không?
Với việc hộ tịch không có thời hạn riêng, luật cho giải quyết trong ngày; nếu nhận hồ sơ sau 15 giờ mà không giải quyết kịp thì trả trong ngày làm việc tiếp theo. Muốn cầm trong ngày thì nên nộp trước mốc đó.
Có nên đến trước giờ mở cửa để xếp hàng sớm không?
Nếu việc của bạn cần trả trong ngày hoặc bạn chỉ có một buổi thì có. Nếu việc có hẹn trả nhiều ngày, đến sau giờ mở cửa chừng bốn mươi lăm phút thường đỡ chờ hơn mà kết quả vẫn như nhau.
Đi làm thủ tục có cần mặc trang phục gì đặc biệt không?
Không có yêu cầu chung, chỉ nên gọn gàng, lịch sự. Nếu thủ tục có chụp ảnh như căn cước hay hộ chiếu, mặc áo có cổ, không đội mũ, không đeo kính màu, tóc không che mặt.
Có thể đặt lịch hẹn trước để khỏi chờ không?
Một số nơi cho đặt lịch qua cổng dịch vụ công của tỉnh hoặc quét mã tại trụ sở, nhiều nơi chưa có. Hãy tra trang của tỉnh mình; nếu không có mục đặt lịch thì chọn ngày giữa tuần để đỡ chờ.
Ngày cuối tuần có tính vào thời hạn giải quyết không?
Thời hạn ghi bằng ngày làm việc thì không tính thứ Bảy, Chủ nhật và ngày nghỉ lễ. Ví dụ đăng ký thường trú có thời hạn bảy ngày làm việc theo Luật Cư trú 2020, nên trên lịch có thể kéo dài hơn một tuần rưỡi.