CachThuc.comCách Thức
Chuỗi việc khi sinh con

Nhập hộ khẩu cho con mới sinh: chọn nơi thường trú và làm ngay sau khai sinh

Không còn sổ hộ khẩu, nhập hộ khẩu cho con nay là đăng ký thường trú. Cách chọn nơi cho bé, điền tờ khai cư trú và làm ở công an cấp xã ngay sau khai sinh.

A Vietnamese couple stands at a police ward reception counter, the father handing over a folder while the mother holds a baby carrier, back view, cool fluorescent light

Nhập hộ khẩu cho con mới sinh nay là đăng ký thường trú cho con tại công an cấp xã, làm ngay sau khi có giấy khai sinh. Trẻ dưới 6 tuổi về ở với cha mẹ thì được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp của cha mẹ mà không cần chủ hộ, chủ sở hữu đồng ý, theo Luật Cư trú 2020. Cơ quan đăng ký cư trú giải quyết trong 7 ngày làm việc khi hồ sơ đủ.

Việc khó nhất không nằm ở hồ sơ mà ở câu hỏi: cho bé thường trú ở đâu, khi bố mẹ mỗi người một nơi, khi cả nhà đang ở nhà thuê, hay khi muốn để cháu ở hộ ông bà cho tiện đi học sau này. Bài này giúp bạn chọn trước, rồi mới đi làm.

Không còn sổ hộ khẩu thì "nhập hộ khẩu" là làm gì

Từ khi Luật Cư trú 2020 có hiệu lực, sổ hộ khẩu giấy không còn được dùng. Thông tin cư trú của mỗi người nằm trong Cơ sở dữ liệu về cư trú. Cụm từ "nhập hộ khẩu cho con" mà ông bà quen dùng, nay chính là đăng ký thường trú cho con vào một chỗ ở hợp pháp, cùng hộ với bố hoặc mẹ.

Kết quả không phải một cuốn sổ mà là một dòng thông tin được cập nhật: nơi thường trú của bé, chủ hộ, quan hệ với chủ hộ. Cơ quan đăng ký cư trú thông báo cho người đăng ký khi đã cập nhật. Bạn kiểm tra lại trên ứng dụng định danh điện tử của Bộ Công an hoặc xin xác nhận thông tin cư trú khi cần.

Vì sao nên làm sớm? Nơi thường trú của bé gắn với nhiều việc về sau: tuyển sinh mầm non và lớp một theo địa bàn, cấp thẻ bảo hiểm y tế, các chính sách của địa phương cho trẻ em. Để con "trôi" không có nơi thường trú đến lúc đi học mới làm thì hồ sơ tuyển sinh dễ vướng.

Thứ tự bắt buộc: khai sinh trước, thường trú sau. Khi khai sinh, bé được cấp số định danh cá nhân; không có số này thì không đăng ký cư trú được. Nếu đã nộp nhóm liên thông khai sinh, thường trú, bảo hiểm y tế trên Cổng Dịch vụ công, việc thường trú đã nằm trong hồ sơ đó.

Ba lựa chọn nơi thường trú cho bé và điều kiện của từng nơi

Chọn nơi thường trú trước khi làm. Bảng dưới đây tóm theo Luật Cư trú 2020, áp cho bé dưới 6 tuổi:

Bé thường trú ở đâuCó cần chủ hộ đồng ý khôngHay vướng ở đâu
Cùng nơi bố hoặc mẹ đang thường trú, nhà của bố mẹKhông cần, vì là chỗ ở thuộc sở hữu của gia đìnhGần như không vướng, chỉ cần khai đúng quan hệ
Cùng nơi bố hoặc mẹ đang thường trú, nhà không thuộc sở hữu của bố mẹ (nhà ông bà, nhà thuê)Không cần chủ hộ, chủ sở hữu đồng ý khi bé dưới 6 tuổi về ở với cha mẹBố hoặc mẹ phải thực sự đang thường trú ở chính chỗ đó
Nhà ông bà, trong khi bố mẹ không thường trú ở đóCần cha mẹ đồng ý và chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở đồng ýPhải ghi ý kiến đồng ý trên tờ khai hoặc có văn bản đồng ý
Nhà thuê mà bố mẹ chưa thường trú ở đóPhải theo điều kiện thường trú ở chỗ thuê, mượn, ở nhờCần hợp đồng thuê công chứng hoặc chứng thực, đủ diện tích tối thiểu

Phần lớn gia đình rơi vào hai dòng đầu: bé về ở với bố mẹ, nơi bố hoặc mẹ đã thường trú. Đó là trường hợp đơn giản nhất. Hai dòng cuối nên hỏi công an cấp xã trước khi chuẩn bị giấy tờ.

Bố mẹ thường trú ở hai nơi khác nhau: chọn thế nào

Chọn nơi gia đình thật sự sống. Thường trú là nơi ở ổn định lâu dài. Nếu cả nhà sống ở nhà bên nội, dù mẹ còn thường trú bên ngoại, cho bé thường trú theo bố là hợp lý nhất.

Nghĩ trước chuyện đi học. Nhiều địa phương tuyển sinh mầm non, lớp một theo nơi thường trú hoặc nơi cư trú. Chọn nơi gần chỗ gia đình định cho con đi học sẽ đỡ phải chuyển sau này.

Đừng chọn theo nơi "có lợi" mà không ở. Luật Cư trú 2020 nghiêm cấm đồng ý cho người khác đăng ký thường trú để vụ lợi khi họ không sinh sống tại chỗ ở đó. Riêng trẻ dưới 6 tuổi về với cha hoặc mẹ là trường hợp được luật chừa ra, nhưng vẫn phải là về với cha hoặc mẹ thật.

Thống nhất giữa hai vợ chồng trước khi nộp. Đổi nơi thường trú sau đó là một thủ tục mới. Bàn kỹ một lần rồi làm.

Mẹ có thể chuyển thường trú về cùng chồng sau. Nếu mẹ muốn về cùng hộ với chồng, đó là thủ tục đăng ký thường trú riêng của mẹ (vợ về ở với chồng), làm trước hoặc sau đều được. Không cần chờ việc của mẹ xong mới làm cho con.

Nộp riêng việc thường trú cho con: từng bước

Nếu chưa nộp liên thông lúc khai sinh, bạn làm riêng việc thường trú, trực tiếp tại công an cấp xã hoặc trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công:

  1. Chuẩn bị Tờ khai thay đổi thông tin cư trú (lấy tại quầy hoặc khai trực tuyến), giấy khai sinh hoặc trích lục khai sinh của bé, giấy tờ tuỳ thân của người đi nộp.
  2. Đến công an cấp xã nơi bé sẽ thường trú, hoặc đăng nhập Cổng Dịch vụ công, tìm thủ tục đăng ký thường trú.
  3. Khai tờ khai: người được đăng ký là bé, người kê khai là bố hoặc mẹ. Ghi quan hệ của bé với chủ hộ (con, cháu).
  4. Nếu bé dưới 6 tuổi về ở với cha mẹ, phần ý kiến của chủ hộ, chủ sở hữu được để trống theo Luật Cư trú 2020. Trường hợp khác phải có ý kiến đồng ý.
  5. Giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân với chủ hộ không phải nộp nếu thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu, thường là trường hợp bé vừa khai sinh với tên bố mẹ đầy đủ.
  6. Nhận phiếu tiếp nhận hồ sơ. Nếu hồ sơ chưa đủ, cán bộ hướng dẫn bổ sung.
  7. Trong 7 ngày làm việc kể từ khi hồ sơ đủ, cơ quan đăng ký cư trú cập nhật và thông báo kết quả.

Giữ phiếu tiếp nhận cho đến khi tra được thông tin thường trú của bé trên ứng dụng định danh điện tử. Có phiếu, khi hỏi tiến độ bạn chỉ cần đọc số hồ sơ.

Điền Tờ khai thay đổi thông tin cư trú cho bé: chỗ hay sai

Tờ khai cư trú dùng chung cho nhiều thủ tục nên có những ô không dành cho trẻ sơ sinh. Mấy chỗ dưới đây hay bị điền nhầm:

  • Ô người đề nghị: ghi bé, không ghi bố mẹ. Bố hoặc mẹ ký ở phần người kê khai, vì bé chưa tự kê khai được.
  • Ô số định danh cá nhân: chép từ giấy khai sinh của bé. Nếu chép nhầm số của mẹ, hồ sơ bị trả ngay.
  • Ô nội dung đề nghị: ghi rõ đăng ký thường trú, về ở với cha hoặc mẹ, tại địa chỉ nào.
  • Ô quan hệ với chủ hộ: nếu chủ hộ là bố, ghi "con"; nếu chủ hộ là ông nội, ghi "cháu nội". Ghi sai quan hệ là lý do bị trả rất hay gặp.
  • Địa chỉ: ghi theo tên đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp, không ghi cấp huyện.
  • Ý kiến chủ hộ: để trống khi bé dưới 6 tuổi về với cha mẹ; các trường hợp khác phải có chữ ký đồng ý.

Khi không chắc một ô, hỏi thẳng: "Bé mới sinh về ở với bố, ô ý kiến chủ hộ có cần ký không anh?" Cán bộ cư trú trả lời câu này hằng ngày, hỏi không ai phiền.

Một tình huống: chị Hà sinh con ở nhà ngoại, chồng thường trú ở tỉnh khác

Chị Hà về nhà mẹ đẻ để sinh và ở cữ ba tháng. Anh Tuấn chồng chị thường trú tại căn hộ của hai vợ chồng ở tỉnh khác; chị Hà vẫn còn thường trú ở nhà bố mẹ đẻ từ trước khi cưới. Bé được khai sinh tại UBND phường nơi chị Hà cư trú, vì đó là nơi cư trú của mẹ.

Câu hỏi đặt ra: cho bé thường trú ở nhà ngoại cho tiện, hay theo bố về căn hộ? Hai vợ chồng tính: sau ba tháng cả nhà sẽ về căn hộ, con sẽ đi học ở đó. Vậy nên chọn thường trú theo bố. Anh Tuấn nộp hồ sơ trực tuyến, chọn công an phường nơi có căn hộ, ghi quan hệ "con" với chủ hộ là anh. Vì bé dưới 6 tuổi về ở với cha, không cần thêm chữ ký nào.

Còn ba tháng bé ở nhà ngoại thì sao? Chị Hà vẫn thường trú ở đó nên không phải làm gì cho mình. Với bé, Luật Cư trú 2020 yêu cầu đăng ký tạm trú khi đến sống tại chỗ ở hợp pháp ngoài phạm vi cấp xã nơi đã thường trú từ 30 ngày trở lên. Gia đình hỏi công an phường bên ngoại xem trường hợp trẻ sơ sinh ở cùng mẹ cần khai báo thế nào, rồi làm theo hướng dẫn tại chỗ.

Điều đáng học ở nhà chị Hà: nơi khai sinh và nơi thường trú của bé không bắt buộc trùng nhau. Khai sinh theo nơi cư trú của bố hoặc mẹ, thuận đâu làm đó; thường trú theo nơi bé sẽ thực sự lớn lên.

Sau khi được cập nhật: kiểm tra và dùng thông tin cư trú của bé

Khi nhận thông báo đã cập nhật, đừng dừng ở đó. Mở ứng dụng định danh điện tử của Bộ Công an bằng tài khoản của bố hoặc mẹ, tìm phần thông tin cư trú của các thành viên hoặc người phụ thuộc (tên mục có thể khác theo phiên bản). Đọc ba dòng: nơi thường trú của bé, tên chủ hộ, quan hệ với chủ hộ.

Nếu một trong ba dòng sai, quay lại chính công an cấp xã đã giải quyết, mang theo phiếu tiếp nhận hồ sơ. Câu nên nói: "Hồ sơ đăng ký thường trú cho bé số này đã có kết quả, nhưng quan hệ với chủ hộ đang ghi là cháu, đúng ra là con. Nhờ anh chị kiểm tra giúp." Sửa sớm khi hồ sơ còn mới bao giờ cũng dễ hơn.

Ghi lại địa chỉ thường trú của bé đúng như trong dữ liệu, gồm cả tên xã, phường mới. Địa chỉ này sẽ được chép vào phiếu tiêm chủng, hồ sơ nhập học, đơn xin chế độ cho trẻ em của địa phương. Chép thống nhất một kiểu ngay từ đầu, tránh mỗi nơi ghi một cách rồi lại phải giải thích.

Việc tiếp theo trong chuỗi: kiểm tra thẻ bảo hiểm y tế của bé. Thẻ thường được cấp dựa trên số định danh và thông tin cư trú, nên thường trú xong là lúc hợp lý để hỏi thẻ.

Câu hỏi thường gặp

Con mới sinh đăng ký thường trú ở đâu?

Đăng ký tại công an cấp xã nơi bé sẽ thường trú, hoặc nộp trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công. Nếu đã nộp nhóm liên thông khai sinh, thường trú, bảo hiểm y tế thì không phải nộp riêng.

Trẻ dưới 6 tuổi đăng ký thường trú có cần chủ hộ đồng ý không?

Theo Luật Cư trú 2020, trẻ dưới 6 tuổi về ở với cha, mẹ hoặc người giám hộ được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp của họ mà không cần chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở đồng ý.

Đăng ký thường trú cho con mất bao lâu?

Luật Cư trú 2020 quy định cơ quan đăng ký cư trú giải quyết trong 7 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, rồi thông báo cho người đăng ký khi đã cập nhật thông tin.

Bố mẹ khác nơi thường trú thì con nhập theo ai?

Cha mẹ thoả thuận chọn nơi bé sẽ thực sự sống lâu dài, thường là nơi cả nhà ở và định cho con đi học. Bé dưới 6 tuổi về ở với bố hoặc mẹ đều làm được như nhau.

Có phải nộp giấy khai sinh bản chính khi đăng ký thường trú cho con không?

Giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân không phải nộp nếu thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu. Bé vừa khai sinh thường đã có dữ liệu, nhưng vẫn nên mang giấy khai sinh để đối chiếu khi cần.

Muốn cho cháu thường trú ở nhà ông bà khi bố mẹ ở nơi khác được không?

Được, nhưng khác với trường hợp về ở cùng cha mẹ: cần cha mẹ đồng ý và chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở đồng ý. Ý kiến đồng ý ghi trên tờ khai hoặc bằng văn bản riêng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138