CachThuc.comCách Thức
Chuỗi việc khi người thân qua đời

Nộp hồ sơ tử tuất và trợ cấp mai táng: qua công ty hay đến thẳng bảo hiểm xã hội

Người mất đang đi làm, đã nghỉ hưu hay đóng bảo hiểm tự nguyện thì hồ sơ tử tuất đi đường khác nhau. Hạn 90 ngày, ai nộp, nộp cho ai, và lỗi khiến hồ sơ bị trả.

An older Vietnamese man in a short-sleeved shirt waiting on a plastic chair in a social insurance office waiting area, holding a folder on his lap, back view, soft daylight

Hồ sơ tử tuất và trợ cấp mai táng phải nộp trong 90 ngày kể từ ngày người đó mất: nếu người mất đang đi làm có đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thì nộp cho công ty, còn nếu đang hưởng lương hưu, trợ cấp hằng tháng hoặc đang bảo lưu thời gian đóng thì nộp thẳng cho cơ quan bảo hiểm xã hội. Đó là quy định của Luật Bảo hiểm xã hội 2024. Đi đúng đường thì hồ sơ đến nơi giải quyết nhanh; đi nhầm là mất vài tuần.

Bài này không bàn ai được hưởng bao nhiêu, mà chỉ đường đi: xác định người mất thuộc diện nào, gom giấy ra sao, nói gì với công ty hay với cán bộ bảo hiểm, chọn tuất hằng tháng hay một lần, và theo dõi hồ sơ cho đến khi tiền về.

Bước một: người mất thuộc diện nào, hồ sơ đi đường nào

Hỏi trong nhà và lục giấy tờ để xếp người mất vào một dòng dưới đây. Các mốc thời gian lấy từ Luật Bảo hiểm xã hội 2024.

Người mất làGia đình nộp choHạn của gia đìnhHạn của bên nhận
Người đang đi làm, đóng bảo hiểm xã hội bắt buộcCông ty, đơn vị sử dụng lao động90 ngày kể từ ngày mấtCông ty nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội trong 30 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ
Người đã nghỉ việc, đang bảo lưu thời gian đóngCơ quan bảo hiểm xã hội90 ngày kể từ ngày mấtCơ quan bảo hiểm giải quyết trong 10 ngày làm việc kể từ khi đủ hồ sơ
Người đang hưởng hoặc tạm dừng hưởng lương hưuCơ quan bảo hiểm xã hội90 ngày kể từ ngày mất10 ngày làm việc
Người đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng đã nghỉ việcCơ quan bảo hiểm xã hội90 ngày kể từ ngày mất10 ngày làm việc
Người đóng bảo hiểm xã hội tự nguyệnHỏi cơ quan bảo hiểm xã hội nơi đóngHỏi khi nộpTheo quy định hiện hành

Nếu người mất không thuộc dòng nào, ví dụ đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội vì cao tuổi, thì hỗ trợ chi phí mai táng làm theo pháp luật về người cao tuổi. Hỏi UBND cấp xã, không phải cơ quan bảo hiểm.

Trước khi nộp: người mất có đóng bảo hiểm không, đóng ở đâu

Nhiều gia đình không biết người thân từng đóng bảo hiểm xã hội, nhất là người đã đổi nhiều nơi làm, hoặc đóng tự nguyện vài năm rồi thôi. Thời gian đóng dù đã ngừng vẫn có thể được bảo lưu. Vài cách để tìm ra:

  • Lục tủ giấy tờ: sổ bảo hiểm xã hội, tờ rời ghi quá trình đóng, quyết định nghỉ hưu, giấy báo chi trả lương hưu hằng tháng.
  • Hỏi người cùng làm, nơi làm cũ: “Anh Hùng làm ở công ty mình từ năm nào đến năm nào, có đóng bảo hiểm không?”
  • Xem điện thoại của người mất, nếu gia đình mở được, có ứng dụng của cơ quan bảo hiểm xã hội hay tin nhắn báo đóng tiền không. Chỉ xem để biết, không thao tác giao dịch.
  • Đến cơ quan bảo hiểm xã hội, mang trích lục khai tử và giấy tờ chứng minh quan hệ, nhờ tra quá trình đóng theo số định danh của người mất.
  • Người đang lĩnh lương hưu qua bưu điện hay qua tài khoản: nơi chi trả biết rõ người đó thuộc cơ quan bảo hiểm nào.

Biết người mất đóng ở đâu, đóng bao lâu, thì mới biết hồ sơ đi đường nào ở bước tiếp theo. Việc tra cứu này nên làm ngay trong tháng đầu, để còn đủ thời gian trong hạn 90 ngày.

Gom giấy: nhắc gọn theo từng loại hồ sơ

Luật Bảo hiểm xã hội 2024 liệt kê thành phần hồ sơ. Phần dưới chỉ nhắc gọn để bạn gom đủ một lần; chi tiết và mẫu tờ khai thì hỏi nơi nộp.

  • Người đang đóng hoặc đang bảo lưu: sổ bảo hiểm xã hội; bản sao giấy chứng tử hoặc trích lục khai tử hoặc bản sao giấy báo tử; tờ khai của thân nhân.
  • Người đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp hằng tháng: bản sao giấy chứng tử hoặc trích lục khai tử hoặc bản sao giấy báo tử; tờ khai của thân nhân.
  • Chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp: thêm biên bản điều tra tai nạn lao động hoặc bản sao bệnh án điều trị bệnh nghề nghiệp.
  • Thân nhân bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên muốn hưởng tuất hằng tháng: thêm biên bản giám định của Hội đồng giám định y khoa hoặc giấy xác nhận khuyết tật đặc biệt nặng có ghi tỷ lệ.
  • Chỉ xin trợ cấp mai táng: sổ bảo hiểm xã hội (trừ người đang hưởng lương hưu, trợ cấp hằng tháng); bản sao giấy tờ chứng minh đã chết; tờ khai của tổ chức, cá nhân lo mai táng.

Mẹo nhỏ đúng quy trình: xin sẵn ba bản sao trích lục khai tử khi đi khai tử. Một cho bảo hiểm, một cho ngân hàng, một dự phòng. Sổ bảo hiểm xã hội nếu không tìm thấy bản giấy, hỏi cơ quan bảo hiểm cách tra theo số định danh của người mất.

Nếu người mất đang đi làm: làm việc với công ty

Nhiều gia đình lúng túng vì không quen ai ở nơi người thân làm việc. Cách làm từng bước:

  1. Gọi hoặc đến phòng nhân sự của công ty, nói rõ: “Gia đình báo anh Hùng, nhân viên phòng kỹ thuật, đã mất ngày…; gia đình muốn làm hồ sơ tử tuất và mai táng.”
  2. Hỏi công ty cần những gì từ phía gia đình: thường là bản sao trích lục khai tử, tờ khai của thân nhân, giấy tờ tùy thân và thông tin tài khoản nhận tiền.
  3. Hỏi công ty có đang giữ sổ bảo hiểm xã hội của người mất không, có cần gia đình đem sổ đến không.
  4. Nộp đủ giấy, xin giấy biên nhận có ghi ngày. Ngày này là mốc để tính hạn 30 ngày công ty phải chuyển hồ sơ đi.
  5. Hỏi luôn những khoản khác công ty còn nợ người mất như lương tháng cuối, phép năm chưa nghỉ; các khoản này thuộc về di sản, khác với tiền bảo hiểm.
  6. Sau 30 ngày chưa có tin, gọi lại hỏi công ty đã nộp chưa, nộp ngày nào, mã hồ sơ là gì.

Nếu công ty đã giải thể hoặc không hợp tác, hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội nơi công ty đóng bảo hiểm để được hướng dẫn nộp trực tiếp.

Tuất hằng tháng hay tuất một lần: quyết định của cả nhà

Tuất hằng tháng có điều kiện. Người mất phải thuộc một trong các trường hợp như đóng bảo hiểm bắt buộc đủ 15 năm trở lên, đang hưởng lương hưu, hoặc chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Thân nhân cũng phải thuộc diện: con dưới 18 tuổi, vợ hoặc chồng, cha mẹ đủ tuổi theo quy định, hoặc bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.

Thân nhân có thể chọn một lần. Luật cho thân nhân thuộc diện hưởng tuất hằng tháng được hưởng tuất một lần nếu có nguyện vọng. Cách tính hai loại khác nhau; hãy nhờ cán bộ tính thử cả hai cho trường hợp của nhà mình.

Đừng quyết vội trong tháng đầu. Chọn rồi khó đổi. Ngồi lại khi đã bình tâm, cân nhắc nhu cầu nuôi con nhỏ, tuổi của mẹ, các khoản khác của gia đình.

Hồ sơ giám định có hạn. Thân nhân cần giám định suy giảm khả năng lao động để hưởng tuất hằng tháng thì kết quả phải có chậm nhất 06 tháng kể từ ngày người tham gia bảo hiểm mất. Đặt lịch giám định sớm.

Câu nên hỏi cán bộ: “Với mẹ cháu 62 tuổi và em cháu 16 tuổi, nếu hưởng hằng tháng thì mỗi người được bao lâu, còn một lần thì khoảng bao nhiêu?”

Theo dõi hồ sơ cho đến khi tiền về

Khi nộp ở cơ quan bảo hiểm xã hội, bạn nhận giấy hẹn. Luật quy định trong 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan bảo hiểm phải giải quyết; không giải quyết thì trả lời bằng văn bản, nêu rõ lý do. Chữ “đủ hồ sơ” là chỗ mấu chốt: hồ sơ thiếu thì thời hạn chưa bắt đầu chạy.

Giữ giấy hẹn trong bìa hồ sơ chung. Quá hạn mà chưa có kết quả, đến hỏi hoặc gọi đến cơ quan bảo hiểm, đọc mã hồ sơ. Câu nên nói: “Hồ sơ tử tuất của mẹ cháu nộp ngày…, hẹn ngày…, nhờ chị xem đang ở khâu nào, có thiếu gì không.”

Tiền thường chuyển vào tài khoản của người đứng tên tờ khai, hoặc nhận theo cách đã đăng ký. Tài khoản nhận tiền phải là của người còn sống, không dùng tài khoản của người đã mất.

Tình huống giả định: bác Tư 75 tuổi, vợ mất khi đang hưởng lương hưu. Con trai đi làm xa nên nhờ em họ ở gần mang hồ sơ đến cơ quan bảo hiểm. Tờ khai của thân nhân do bác ký, kèm giấy uỷ quyền cho em họ nộp thay. Bác chọn hưởng hằng tháng vì đủ tuổi theo quy định và không có lương hưu riêng; hồ sơ được giải quyết sau mười ngày làm việc.

Lý do hồ sơ tử tuất hay bị trả

Thông tin trên trích lục lệch với sổ bảo hiểm. Năm sinh, tên đệm khác nhau. Phải điều chỉnh một bên trước; thường là xin cải chính hộ tịch hoặc điều chỉnh sổ bảo hiểm theo giấy tờ gốc.

Thiếu sổ bảo hiểm xã hội. Với người đang đóng hoặc bảo lưu, sổ là thành phần bắt buộc. Lục kỹ trong nhà, hỏi công ty cũ.

Tờ khai thân nhân ghi thiếu người. Nhà có nhiều thân nhân đủ điều kiện mà khai thiếu thì sau phải làm bổ sung. Liệt kê đủ ngay từ đầu.

Nộp nhầm nơi. Người đang đi làm mà gia đình đem thẳng lên cơ quan bảo hiểm, có nơi sẽ hướng dẫn quay về công ty. Hỏi trước bằng một cuộc gọi.

Quá 90 ngày. Luật đặt hạn để nộp; quá hạn vẫn nên nộp và giải trình lý do, nhưng sẽ phức tạp hơn. Ghi mốc 90 ngày lên tờ lịch trong nhà ngay tuần đầu.

Câu hỏi thường gặp

Trợ cấp mai táng được bao nhiêu?

Luật Bảo hiểm xã hội 2024 ghi mức trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức tham chiếu tại tháng người đó mất. Mức tham chiếu do Nhà nước công bố và có thể điều chỉnh, nên hỏi cơ quan bảo hiểm con số cụ thể của tháng đó.

Người mất mới đóng bảo hiểm vài tháng thì có được mai táng phí không?

Với người đóng bắt buộc, điều kiện là đóng từ đủ 12 tháng trở lên, trừ trường hợp chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Chưa đủ thì vẫn nên hỏi về trợ cấp tuất một lần.

Ai được đứng tên tờ khai nhận trợ cấp mai táng?

Luật ghi trợ cấp mai táng trả cho tổ chức, cá nhân lo mai táng. Trong gia đình, thống nhất một người, thường là vợ, chồng hoặc con cả, ghi rõ trong tờ khai.

Không có ai đủ điều kiện là thân nhân thì tiền tuất đi đâu?

Luật Bảo hiểm xã hội 2024 ghi nếu không có thân nhân theo định nghĩa của luật thì trợ cấp tuất một lần được thực hiện theo pháp luật về thừa kế. Khi đó cần giấy tờ về người thừa kế.

Người đang hưởng lương hưu mất giữa tháng thì tiền lương hưu tháng đó tính sao?

Hãy hỏi cán bộ bảo hiểm khi nộp hồ sơ. Luật có quy định thời điểm hưởng tuất hằng tháng tính từ tháng liền kề sau tháng người đó mất, nên khoản của tháng mất cần được giải thích cụ thể.

Có thể nộp hồ sơ tử tuất trực tuyến không?

Một số thủ tục bảo hiểm xã hội có thể nộp trên Cổng Dịch vụ công. Tuỳ thời điểm và trường hợp, có khi vẫn cần nộp bản giấy như sổ bảo hiểm. Kiểm tra mục thủ tục trên cổng hoặc hỏi cơ quan bảo hiểm trước.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138