Tờ khai thay đổi thông tin cư trú là một mẫu chung cho nhiều việc: đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, tách hộ, xoá đăng ký, điều chỉnh thông tin. Cái quyết định tờ khai đúng hay sai nằm ở ba chỗ: ô nội dung đề nghị, phần kê khai người đi kèm và chỗ ký ý kiến của người có quyền đồng ý.
Phần thông tin cá nhân thì chép từ căn cước là xong. Bài này đi vào ba chỗ khó ấy, chỉ cách viết từng câu, rồi dành một mục cho các lỗi khiến công an cấp xã hẹn bổ sung. Hồ sơ đi kèm cho từng việc không nhắc lại ở đây, chỉ nói đủ để hiểu vì sao tờ khai phải ghi như vậy.
Một tờ khai, nhiều việc: nhận diện việc của mình trước
Trước khi viết chữ nào, xác định mình đang xin việc gì. Cùng một mẫu, nhưng mỗi việc đòi ghi ô nội dung đề nghị khác nhau và có thời hạn giải quyết khác nhau theo Luật Cư trú 2020:
| Việc | Ô nội dung đề nghị viết ý gì | Thời hạn giải quyết theo luật | Ai thường phải ghi ý kiến đồng ý |
|---|---|---|---|
| Đăng ký thường trú | Đề nghị đăng ký thường trú tại địa chỉ… | 07 ngày làm việc từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ | Chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở nếu không phải nhà của mình |
| Đăng ký tạm trú, gia hạn | Đề nghị đăng ký tạm trú tại… thời hạn… | 03 ngày làm việc | Cha mẹ hoặc người giám hộ nếu người đăng ký chưa thành niên |
| Tách hộ | Đề nghị tách hộ từ hộ của ông/bà… | 05 ngày làm việc | Chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở |
| Điều chỉnh thông tin | Đề nghị điều chỉnh thông tin… do… | 03 ngày làm việc với trường hợp đổi chủ hộ | Tuỳ việc, hỏi cán bộ |
| Xoá đăng ký thường trú, tạm trú | Đề nghị xoá đăng ký… của… vì… | Theo quy định hiện hành, hỏi nơi nộp | Người thuộc diện xoá hoặc đại diện hộ |
Việc xoá đăng ký có một mốc riêng: trong 07 ngày kể từ khi hộ có người thuộc diện xoá, người đó hoặc đại diện hộ phải làm thủ tục. Ví dụ hay gặp nhất là khi người thân qua đời. Nếu một lần đi mà làm hai việc, chẳng hạn xoá chỗ cũ và đăng ký chỗ mới, hỏi cán bộ nên làm một hay hai tờ khai; mỗi nơi có thể hướng dẫn khác nhau tuỳ hệ thống.
Ô nội dung đề nghị: viết một câu, đủ bốn ý
Đây là ô mà người đi nộp hay viết lan man nhất. Cán bộ cần một câu đọc là hiểu, gồm bốn ý: làm việc gì, cho ai, ở đâu, theo diện nào. Vài mẫu câu tự soạn để chép theo:
- Thường trú vào nhà của mình: "Đề nghị đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp thuộc sở hữu của bản thân, địa chỉ số…, đường…, phường…, tỉnh…".
- Thường trú về ở với cha mẹ, vợ chồng, con: "Đề nghị đăng ký thường trú về ở với mẹ là bà… tại địa chỉ…".
- Tạm trú ở nhà thuê: "Đề nghị đăng ký tạm trú tại phòng số… địa chỉ…, thời hạn tạm trú đến ngày…".
- Tách hộ: "Đề nghị tách hộ, lập hộ mới tại cùng địa chỉ…, chủ hộ mới là…".
- Xoá thường trú do người thân qua đời: "Đề nghị xoá đăng ký thường trú của ông… do đã chết ngày…".
Không ghi lý do dài dòng về hoàn cảnh vào ô này. Nếu có hoàn cảnh cần trình bày, cán bộ sẽ hỏi hoặc đề nghị bạn làm văn bản riêng. Viết ngắn còn giúp bạn không vô tình khai thêm điều không đúng.
Kê khai người đi kèm: một tờ khai cho cả nhà
Khi cả hộ chuyển chỗ ở, nhiều người tưởng phải làm mỗi người một bộ hồ sơ. Không cần. Theo Nghị định 154 năm 2024, chủ hộ chỉ đăng ký cư trú cho bản thân theo điều kiện của mình, rồi kê khai các thành viên khác đi kèm ngay trong tờ khai. Trường hợp chỉ một vài thành viên chuyển đi, một người trong số đó đăng ký cho mình và kê khai những người còn lại; các thành viên ấy không phải nộp thêm hồ sơ riêng.
Phần kê khai này thường là một bảng nhỏ trong tờ khai, mỗi dòng một người: họ tên, ngày sinh, giới tính, số định danh cá nhân, quan hệ với chủ hộ. Ghi số định danh của từng người cho đủ mười hai chữ số, vì đó là thứ hệ thống dùng để tìm đúng người. Thiếu một số là dòng đó coi như chưa kê khai.
Quan hệ với chủ hộ ghi theo người đứng tên chủ hộ ở nơi mới, không phải theo người điền tờ khai. Ví dụ anh Minh là chủ hộ, mẹ anh đi kèm thì ghi "mẹ"; vợ anh ghi "vợ". Nếu người điền là vợ anh Minh thì vẫn ghi mẹ chồng là "mẹ" của chủ hộ, không ghi "mẹ chồng".
Trẻ dưới 18 tuổi đi kèm thì cha hoặc mẹ hoặc người giám hộ là người kê khai, xác nhận ý kiến trong tờ khai. Với trẻ mới khai sinh, trong tối đa 60 ngày kể từ ngày khai sinh, cha mẹ hoặc chủ hộ phải làm thủ tục đăng ký cư trú cho con, nên gộp vào đợt chuyển hộ nếu trùng thời điểm.
Chỗ ký: ai ký ô nào
Người kê khai ký ở cuối tờ khai. Đây là người đứng ra làm thủ tục, ký và ghi rõ họ tên. Người đi kèm không cần ký riêng từng người, trừ khi cán bộ yêu cầu.
Chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở ký ở ô ý kiến. Khi đăng ký vào chỗ ở không thuộc sở hữu của mình, người có quyền đồng ý phải ghi rõ nội dung đồng ý, ký và ghi rõ họ tên vào tờ khai. Ngoài ra luật còn cho hai cách khác: xác nhận qua ứng dụng định danh quốc gia hoặc dịch vụ công trực tuyến, hoặc có văn bản đồng ý riêng.
Cha mẹ ký cho người chưa thành niên. Người dưới 18 tuổi đăng ký thường trú hay tạm trú thì tờ khai phải có ý kiến đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ, trừ khi đã có văn bản đồng ý.
Đăng ký vào nhà của chính mình. Nếu nhà có nhiều đồng sở hữu và bạn là một trong số đó, đăng ký thường trú vào nhà mình thì không cần ý kiến của các đồng sở hữu khác.
Thứ tự điền để không phải viết lại
Anh Minh làm ở khu công nghiệp, thuê một phòng trọ và cần đăng ký tạm trú. Anh điền theo thứ tự sau, mất chừng mười lăm phút:
- Ghi tên cơ quan nhận ở dòng đầu: công an cấp xã nơi có phòng trọ.
- Điền họ tên, ngày sinh, giới tính, số định danh, số điện thoại liên hệ (chỉ ghi số của chính mình) và thư điện tử nếu có.
- Viết ô nội dung đề nghị theo mẫu một câu: đăng ký tạm trú tại phòng số… địa chỉ…, thời hạn đến ngày…
- Kê khai người đi kèm nếu có; anh Minh ở một mình nên gạch chéo bảng này thay vì để trống.
- Nhờ chủ trọ ghi ý kiến và ký nếu nơi nhận yêu cầu; nếu chủ trọ xác nhận qua ứng dụng thì ghi chú để cán bộ biết.
- Ký ở cuối, ghi rõ họ tên, ghi ngày.
- Chụp lại tờ khai, cất cùng hợp đồng thuê phòng.
Khi nộp, anh hỏi cán bộ một câu: "Hồ sơ của em đủ chưa, nếu thiếu thì anh/chị ghi giúp em phiếu hướng dẫn bổ sung." Phiếu tiếp nhận hoặc phiếu hướng dẫn là thứ cần giữ lại cho đến khi có kết quả.
Điền trên cổng trực tuyến: giống và khác tờ giấy ở đâu
Luật cho nộp hồ sơ cư trú theo ba đường: trực tiếp, trực tuyến và qua bưu chính công ích. Khi nộp trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc cổng dịch vụ công chuyên về cư trú, bạn không cầm bút mà điền vào một biểu mẫu điện tử có cùng các ô như tờ giấy. Tên mục và vị trí nút có thể khác theo phiên bản, nhưng thứ tự thường là: chọn thủ tục, chọn cơ quan nhận, điền thông tin người kê khai, ô nội dung đề nghị, bảng người đi kèm, tải giấy tờ, rồi gửi.
Khác biệt thứ nhất: nhiều ô về bạn đã điền sẵn từ dữ liệu dân cư. Đừng vội bấm qua; dò lại họ tên, ngày sinh, nơi thường trú hiện tại. Nếu dữ liệu sẵn có đang sai thì phải xử lý chỗ sai ấy trước, nộp tiếp chỉ khiến hồ sơ bị trả.
Khác biệt thứ hai: chỗ ý kiến đồng ý của chủ hộ không ký tay được. Hệ thống sẽ gửi yêu cầu xác nhận tới tài khoản của chủ hộ hoặc chủ nhà, hoặc cho tải lên văn bản đồng ý đã ký. Báo trước cho người đó để họ mở ứng dụng xác nhận, nếu không hồ sơ nằm chờ.
Khác biệt thứ ba: ô nội dung đề nghị trên mạng thường là ô chữ tự do có giới hạn ký tự. Dùng đúng mẫu một câu bốn ý ở trên là vừa, không cần kể thêm.
Lỗi khiến tờ khai cư trú bị hẹn bổ sung
Luật Cư trú 2020 yêu cầu cơ quan đăng ký cư trú khi tiếp nhận phải kiểm tra, cấp phiếu tiếp nhận, và nếu hồ sơ chưa đầy đủ thì hướng dẫn bổ sung. Những lỗi sau là lý do hay gặp nhất:
| Lỗi | Hậu quả | Sửa thế nào |
|---|---|---|
| Ô nội dung đề nghị viết chung chung "xin nhập khẩu" | Không rõ việc, không rõ diện | Viết lại theo mẫu một câu bốn ý |
| Thiếu ý kiến đồng ý của chủ hộ khi ở nhờ, ở thuê | Hồ sơ chưa đủ điều kiện | Nhờ chủ hộ ký tờ khai hoặc xác nhận trực tuyến |
| Kê khai người đi kèm thiếu số định danh | Hệ thống không tìm được người | Ghi đủ mười hai số cho từng người |
| Quan hệ với chủ hộ ghi theo người điền | Sai quan hệ trong dữ liệu hộ | Ghi theo chủ hộ ở nơi mới |
| Địa chỉ ghi theo tên đơn vị hành chính cũ | Lệch với dữ liệu hiện hành | Ghi theo xã, phường và tỉnh hiện hành |
| Người chưa thành niên không có ý kiến cha mẹ | Thiếu điều kiện bắt buộc | Cha hoặc mẹ ký ý kiến vào tờ khai |
Nộp trực tuyến thì các lỗi trên vẫn y nguyên, chỉ khác là cán bộ báo qua tài khoản thay vì nói tại quầy. Mở thông báo đọc kỹ, sửa đúng chỗ được nêu, không nộp lại một hồ sơ mới từ đầu nếu không được yêu cầu.
Câu hỏi thường gặp
Tờ khai thay đổi thông tin cư trú dùng được cho những việc gì?
Cùng một mẫu tờ khai dùng cho đăng ký thường trú, đăng ký và gia hạn tạm trú, tách hộ, điều chỉnh thông tin cư trú và xoá đăng ký thường trú, tạm trú. Khác nhau ở cách ghi ô nội dung đề nghị và giấy tờ đi kèm.
Cả nhà chuyển chỗ ở có phải mỗi người làm một tờ khai không?
Không cần. Chủ hộ đăng ký cho bản thân và kê khai các thành viên khác đi kèm ngay trong tờ khai, mỗi người một dòng với số định danh và quan hệ với chủ hộ. Các thành viên đi kèm không phải nộp thêm hồ sơ riêng.
Chủ nhà ở xa không ký vào tờ khai được thì làm sao?
Ngoài cách ký trực tiếp vào tờ khai, chủ nhà có thể xác nhận đồng ý qua ứng dụng định danh quốc gia hoặc dịch vụ công trực tuyến, hoặc làm văn bản đồng ý riêng. Hỏi nơi nộp xem họ đang tiếp nhận theo cách nào thuận nhất.
Đăng ký thường trú mất bao lâu thì có kết quả?
Theo Luật Cư trú 2020, cơ quan đăng ký cư trú giải quyết trong 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Đăng ký tạm trú là 03 ngày làm việc, tách hộ là 05 ngày làm việc.
Ô số điện thoại trong tờ khai nên ghi số của ai?
Ghi số của chính người kê khai, số đang dùng thường xuyên, vì cán bộ sẽ gọi số này khi cần hỏi thêm hoặc báo bổ sung. Không ghi số của người quen hay chủ trọ thay cho mình.
Người thân mới mất thì ai làm tờ khai xoá thường trú?
Đại diện hộ gia đình làm, trong 07 ngày kể từ khi hộ có người thuộc diện xoá đăng ký. Tờ khai ghi rõ đề nghị xoá thường trú của ai, vì lý do đã chết, kèm giấy tờ chứng minh như trích lục khai tử.