Tờ khai đăng ký khai tử điền theo đúng giấy báo tử: họ tên, năm sinh, số định danh của người mất, giờ và ngày mất, nơi mất, nguyên nhân mất. Những gì giấy báo tử không có thì không tự điền thêm; phần người đi khai là của bạn, ghi theo căn cước và quan hệ với người đã khuất.
Lúc nhà có tang, giấy tờ là việc không ai muốn nghĩ tới, nhưng thời hạn đi khai tử chỉ có 15 ngày. Bài này viết cho người trong nhà được giao việc đi khai: chậm rãi, từng ô, kèm chỗ hay nhầm để một lần là xong, không phải quay lại quầy giữa những ngày mệt mỏi.
Ai đứng tên người đi khai và nên đi lúc nào
Luật Hộ tịch 2014 giao việc đi khai tử cho vợ, chồng, con, cha, mẹ hoặc người thân thích khác của người mất, trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày có người chết. Nếu không có người thân thích thì đại diện cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đi khai. Trong nhà, thường người con ở gần nhất hoặc người vợ, người chồng còn sống đứng tên. Người đứng tên là người ký tờ khai và ký vào Sổ hộ tịch khi nhận trích lục, nên chọn người đi được cả lúc nộp lẫn lúc nhận.
Thời điểm hợp lý là sau khi lo xong việc tang, khi đã cầm giấy báo tử trong tay, nhưng đừng để sát hạn. Nhiều việc khác như xoá đăng ký thường trú, chế độ tử tuất, giấy tờ ngân hàng đều cần trích lục khai tử, nên khai tử sớm thì các việc sau đi nhanh hơn.
Nơi nộp là Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi cư trú cuối cùng của người mất. Nếu không xác định được nơi cư trú cuối cùng thì nộp ở nơi người đó mất hoặc nơi phát hiện thi thể. Có thể nộp trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến.
Nếu người thân ở xa không về kịp, người đi khai có thể là người thân khác đang ở gần. Không cần chờ đủ mặt anh chị em mới đi; khai tử không phải việc chia di sản, chỉ là ghi nhận một sự kiện hộ tịch.
Từng ô thông tin về người đã khuất
Khối này chép theo giấy báo tử hoặc giấy tờ thay giấy báo tử. Theo Nghị định 123 năm 2015, nội dung khai tử gồm họ tên, năm sinh, số định danh, nơi chết, nguyên nhân chết, giờ ngày tháng năm chết theo dương lịch.
| Ô | Ghi thế nào | Chỗ hay nhầm |
|---|---|---|
| Họ, chữ đệm, tên | Như căn cước của người mất, có dấu | Ghi tên thường gọi, tên ở nhà |
| Năm sinh, số định danh | Chép từ căn cước của người mất nếu có | Nhầm với số của người đi khai |
| Giờ, ngày, tháng, năm mất | Theo giấy báo tử, theo dương lịch | Ghi ngày âm lịch theo ngày cúng giỗ |
| Nơi mất | Mất ở cơ sở y tế: tên cơ sở và địa danh nơi đặt trụ sở; nơi khác: địa danh hành chính nơi mất | Ghi địa chỉ nhà khi người mất tại bệnh viện |
| Nguyên nhân mất | Đúng như giấy báo tử | Tự ghi theo lời kể, thêm bớt chữ |
| Giấy báo tử | Tên giấy, số, ngày cấp, nơi cấp | Bỏ trống số và ngày cấp |
Ngày giỗ trong nhà tính theo âm lịch, còn giấy tờ thì luôn theo dương lịch. Nếu giấy báo tử không ghi giờ phút, đừng tự điền theo trí nhớ; báo cán bộ để họ hướng dẫn, vì ở trích lục khai tử, giờ phút không rõ thì được để trống.
Phần người đi khai: ghi gọn, đúng quan hệ
Họ tên và giấy tờ tuỳ thân. Ghi đủ loại giấy, số, nơi cấp, ngày cấp như trên căn cước của bạn. Đây là thông tin của người đi khai, không phải của người mất.
Nơi cư trú. Ghi nơi thường trú của bạn; không có thì nơi tạm trú; không có cả hai thì nơi đang sinh sống. Ghi theo tên xã, phường và tỉnh hiện hành.
Quan hệ với người mất. Một chữ rõ ràng: con, vợ, chồng, cháu nội… Nếu là đại diện cơ quan, tổ chức thì ghi chức danh và tên cơ quan.
Chữ ký. Bạn ký và ghi rõ họ tên. Khi nhận trích lục, bạn cũng là người ký vào Sổ hộ tịch cùng công chức tư pháp - hộ tịch.
Nhờ người khác đi nộp giúp. Nếu bạn đứng tên nhưng không tự đi được, việc đăng ký hộ tịch được uỷ quyền cho người khác làm thay bằng văn bản có chứng thực; người được uỷ quyền là anh, chị, em ruột, con, vợ chồng, cha mẹ, ông bà thì văn bản uỷ quyền không phải chứng thực. Thường thì người thân thích tự đứng tên đi khai luôn sẽ gọn hơn.
Khi giấy báo tử là bản điện tử hoặc không có giấy báo tử
Một số trường hợp không đi theo đường thông thường. Nhận diện trước để chuẩn bị đúng:
- Giấy báo tử điện tử. Theo quy định sửa đổi năm 2025, nếu bạn đã nộp bản điện tử của giấy báo tử, hoặc cơ quan hộ tịch khai thác được dữ liệu điện tử có ký số của giấy báo tử, thì không phải nộp bản giấy. Hỏi bệnh viện xem họ đã gửi dữ liệu chưa.
- Mất tại cơ sở y tế. Thủ trưởng cơ sở y tế cấp giấy báo tử. Xin giấy trước khi rời bệnh viện, kiểm tra ngay tên, năm sinh của người mất trên giấy.
- Mất do tai nạn, đột ngột, có nghi vấn. Văn bản xác nhận của cơ quan công an hoặc kết quả giám định pháp y thay giấy báo tử.
- Mất tại nhà, không thuộc các trường hợp trên. Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi người đó mất là nơi cấp giấy báo tử theo quy định hiện hành; hỏi cán bộ tư pháp xã để được hướng dẫn cụ thể.
- Mất đã lâu, chưa từng khai tử. Người yêu cầu phải có giấy tờ, tài liệu, chứng cứ do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp hoặc xác nhận để chứng minh sự kiện chết; không có thì cơ quan hộ tịch từ chối đăng ký.
Trường hợp cuối hay gặp khi gia đình cần trích lục khai tử của ông bà mất từ nhiều năm trước để làm thủ tục nhà đất. Gom trước mọi giấy tờ còn giữ được rồi mang đến hỏi, đừng tự viết một tờ trình bày rồi cho là đủ.
Giấy báo tử hoặc trích lục có chỗ sai: sửa ở đâu
Lúc rối ren, chuyện bệnh viện ghi sai một chữ trong tên, sai năm sinh hay ghi lệch ngày là có xảy ra. Chỗ sửa phụ thuộc vào lúc phát hiện:
| Phát hiện lúc nào | Sửa ở đâu | Nên nói gì |
|---|---|---|
| Ngay khi nhận giấy báo tử ở bệnh viện | Nơi đã cấp giấy báo tử, trước khi đi khai | "Giấy báo tử ghi sai năm sinh của mẹ, nhờ anh chị cấp lại giúp em" |
| Khi điền tờ khai thấy giấy báo tử lệch căn cước | Hỏi cán bộ hộ tịch trước khi nộp | "Tên trên giấy báo tử khác căn cước một dấu, em nên làm thế nào ạ?" |
| Khi nhận trích lục, trước khi ký sổ | Báo ngay công chức hộ tịch tại quầy | "Trích lục ghi sai ngày mất, nhờ anh chị kiểm lại với giấy báo tử" |
| Sau khi đã nhận trích lục về nhà | Cơ quan đã đăng ký khai tử, làm thủ tục cải chính | Người có trách nhiệm đi khai tử đứng ra đề nghị |
Theo hướng dẫn hiện hành, việc cải chính nội dung đăng ký khai tử thuộc thẩm quyền của cơ quan đã đăng ký khai tử, theo đề nghị của người có trách nhiệm đi khai tử. Đừng tự gạch sửa trên giấy báo tử hay trích lục; tờ giấy bị sửa tay sẽ không dùng được ở ngân hàng, cơ quan bảo hiểm hay văn phòng công chứng. Nếu chỗ sai liên quan đến việc chia tài sản và trong nhà có ý kiến khác nhau, nên hỏi luật sư trước.
Mấy câu nên hỏi ngay tại quầy cho đỡ đi lại
Người đi khai tử thường còn nhiều việc phía sau. Tranh thủ lúc đang ở bộ phận một cửa, hỏi gọn những câu này:
- "Anh chị cho em xin thêm mấy bản sao trích lục khai tử được không, em cần nộp cho bảo hiểm xã hội, ngân hàng và giữ một bản ở nhà."
- "Xoá đăng ký thường trú của mẹ em làm ở đâu, em có cần mang trích lục bản chính không ạ?"
- "Nếu sau này cần thêm bản sao trích lục thì em xin ở đâu, có xin trực tuyến được không?"
- "Mẹ em có thẻ bảo hiểm y tế, căn cước, em có phải nộp lại không ạ?"
- "Giấy hẹn của em ghi ngày nào nhận, nếu em bận thì người nhà nhận thay được không, cần mang gì?"
Ghi câu trả lời vào mặt sau giấy hẹn hoặc ghi chú trong điện thoại. Những ngày này đầu óc dễ quên, có chữ viết sẵn thì người khác trong nhà cũng làm tiếp được nếu bạn không đi.
Một buổi đi khai tử: làm gì trước, gì sau
Anh Minh là con trưởng, mẹ anh mất ở bệnh viện tỉnh. Anh làm theo thứ tự:
- Ở bệnh viện, nhận giấy báo tử, đọc ngay họ tên, năm sinh, giờ và ngày mất.
- Ở nhà, mang căn cước của mẹ và của mình, điền tờ khai từ giấy báo tử, không thêm bớt.
- Đến bộ phận một cửa Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi mẹ thường trú, nói: "Em đăng ký khai tử cho mẹ, mẹ mất ở bệnh viện, giấy báo tử bản chính đây."
- Khi nhận kết quả, đọc lại trích lục khai tử: tên mẹ, năm sinh, ngày mất, nơi mất. Đúng rồi mới ký vào sổ.
- Xin thêm bản sao trích lục nếu biết sẽ dùng cho nhiều nơi.
- Sau đó làm tiếp xoá đăng ký thường trú của mẹ trong 07 ngày kể từ khi hộ có người thuộc diện xoá, và các chế độ liên quan.
Theo luật, nếu thấy việc khai tử đúng thì công chức hộ tịch ghi vào sổ ngay sau khi nhận giấy tờ và báo cáo Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã cấp trích lục. Thông tin hộ tịch của người mất được khoá trong cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử.
Câu hỏi thường gặp
Thời hạn đăng ký khai tử là bao lâu?
Theo Luật Hộ tịch 2014, trong 15 ngày kể từ ngày có người chết, vợ, chồng, con, cha, mẹ hoặc người thân thích khác có trách nhiệm đi đăng ký khai tử. Đi sớm giúp các thủ tục sau như xoá thường trú, chế độ tử tuất làm nhanh hơn.
Ngày mất ghi theo âm lịch hay dương lịch?
Ghi theo dương lịch, đúng như giấy báo tử. Ngày âm lịch chỉ dùng trong gia đình cho việc giỗ, không ghi vào tờ khai hay các ô thời gian trên giấy tờ hộ tịch.
Giấy báo tử không ghi giờ mất thì tờ khai ghi thế nào?
Không tự điền giờ theo trí nhớ. Báo cán bộ để được hướng dẫn; theo hướng dẫn hiện hành, trên trích lục khai tử, trường hợp không rõ giờ phút thì để trống phần này.
Người mất ở bệnh viện thì ô nơi mất ghi địa chỉ nhà hay bệnh viện?
Ghi tên cơ sở y tế và địa danh hành chính nơi cơ sở đó đặt trụ sở, đúng như giấy báo tử. Địa chỉ nhà chỉ dùng khi người mất tại nhà.
Ông bà mất đã nhiều năm chưa khai tử thì làm được không?
Được, nhưng người yêu cầu phải có giấy tờ, tài liệu, chứng cứ do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp hoặc xác nhận chứng minh sự kiện chết. Không có thì cơ quan hộ tịch từ chối, nên gom đủ giấy tờ rồi mới đi hỏi.
Cháu có đi khai tử cho bà được không?
Được. Luật cho người thân thích khác của người mất đi khai tử, không riêng vợ chồng hay con. Cháu ghi quan hệ là cháu nội hoặc cháu ngoại và ký tên mình vào tờ khai.