Tờ khai đăng ký khai sinh có bốn khối, điền theo đúng thứ tự: người đi khai, người được khai sinh, cha mẹ, rồi cam đoan và chữ ký. Mọi thông tin về con lấy từ Giấy chứng sinh, mọi thông tin về cha mẹ lấy từ căn cước và giấy chứng nhận kết hôn. Điền xong, đặt tờ khai cạnh các giấy ấy mà dò từng chữ một lần trước khi nộp.
Phần dưới đi qua từng ô theo cách người ngồi quầy hộ tịch vẫn chỉ cho người đến nộp: ô nào chép nguyên, ô nào phải tự quyết, ô nào hay sai đến mức hồ sơ bị trả. Danh sách giấy tờ phải nộp chỉ nhắc gọn ở đầu; trọng tâm là cầm bút điền sao cho một lần qua quầy là xong.
Soạn sẵn trên bàn trước khi cầm bút
Phần lớn tờ khai bị gạch xoá vì người điền vừa viết vừa đi tìm giấy. Trước khi đặt bút, bày đủ mấy thứ sau ra một chỗ, mở sẵn đúng trang:
- Giấy chứng sinh của con, hoặc giấy tờ thay giấy chứng sinh nếu con không sinh ở cơ sở y tế. Đây là nguồn duy nhất cho ngày giờ sinh, giới tính và nơi sinh.
- Căn cước của người đi khai, để chép số, ngày cấp, nơi cấp vào ô giấy tờ tuỳ thân.
- Căn cước của cha và mẹ, để chép họ tên, năm sinh, dân tộc, quốc tịch đúng từng dấu.
- Giấy chứng nhận kết hôn nếu cha mẹ đã đăng ký kết hôn: cần số, nơi cấp và ngày cấp, vì cơ quan hộ tịch dùng chính các thông tin này trong tờ khai để tra cứu tình trạng hôn nhân của cha mẹ.
- Tên con đã chốt, viết ra nháp bằng chữ in hoa có dấu, cả nhà đã thống nhất. Không mang tên "còn đang cân nhắc" đi nộp.
- Một tờ khai dự phòng in sẵn và một cây bút mực đen hoặc xanh đậm, không dùng mực đỏ, không bút xoá.
Nếu nộp trực tuyến thì các ô trên màn hình cũng theo đúng bốn khối này; khác ở chỗ một số dòng về cha mẹ được điền sẵn từ dữ liệu dân cư, bạn chỉ cần dò lại thay vì chép tay. Tên các ô có thể khác chút ít theo phiên bản của cổng, nhưng thứ tự thì giống.
Khối người đi khai: bốn dòng hay viết thiếu
Họ tên người đi khai. Ghi đúng như trên căn cước, có dấu. Người đi khai thường là cha hoặc mẹ; nếu cha mẹ không đi được thì ông, bà hoặc người thân thích khác đi khai, và theo hướng dẫn hiện hành không cần giấy uỷ quyền của cha mẹ, nhưng nội dung khai sinh phải là nội dung cha mẹ đã thống nhất.
Giấy tờ tuỳ thân. Ô này cần đủ bốn thứ: tên loại giấy (thẻ căn cước, hộ chiếu…), số, cơ quan cấp và ngày cấp. Lỗi phổ biến nhất là chỉ ghi số mà bỏ trống ngày cấp, hoặc ghi loại giấy cũ trong khi người đi khai đã đổi sang thẻ mới.
Nơi cư trú. Ghi theo nơi đăng ký thường trú; nếu không có thường trú thì ghi nơi tạm trú; không có cả hai thì ghi nơi đang sinh sống. Ghi theo tên đơn vị hành chính hiện hành, không thêm tên đơn vị cũ đã bỏ.
Quan hệ với người được khai sinh. Ghi một chữ rõ ràng: cha, mẹ, ông nội, bà ngoại… Đừng ghi "người nhà" hay "người thân" chung chung, vì cán bộ sẽ phải hỏi lại và có thể yêu cầu viết lại.
Khối của con: ô nào chép, ô nào phải tự quyết
Đây là khối quan trọng nhất, vì mọi chữ ở đây sẽ đi theo con suốt đời và được ghi vào Sổ hộ tịch, Giấy khai sinh và dữ liệu dân cư. Bảng dưới chia ô thành hai loại: chép nguyên từ giấy tờ và do gia đình quyết.
| Ô | Ghi thế nào | Lấy từ đâu | Lỗi hay gặp |
|---|---|---|---|
| Họ, chữ đệm, tên | Chữ in hoa, có dấu, không viết tắt | Gia đình thống nhất | Thiếu dấu, dấu đặt sai chữ, tên quá dài khó dùng |
| Ngày, tháng, năm sinh | Bằng số và bằng chữ, theo dương lịch | Giấy chứng sinh | Ghi theo âm lịch, phần chữ không khớp phần số |
| Giới tính | Nam hoặc Nữ | Giấy chứng sinh | Hiếm sai, nhưng hay bị bỏ trống khi điền vội |
| Nơi sinh | Tên cơ sở y tế và địa danh nơi cơ sở đó đặt trụ sở; sinh ngoài cơ sở y tế thì ghi địa danh hành chính nơi sinh | Giấy chứng sinh | Ghi địa chỉ nhà thay vì tên bệnh viện, ghi thiếu cấp tỉnh |
| Dân tộc, quốc tịch | Theo thoả thuận của cha mẹ, phù hợp pháp luật | Gia đình thống nhất | Để trống vì nghĩ "mặc định" |
| Quê quán | Theo quê quán của cha hoặc của mẹ, theo thoả thuận hoặc tập quán | Căn cước của cha hoặc mẹ | Ghi nơi sinh của con vào ô quê quán |
Hai ô do gia đình quyết là tên và quê quán. Nếu cha mẹ chưa thống nhất được họ, dân tộc, quê quán thì pháp luật cho xác định theo tập quán, nhưng vẫn phải theo cha hoặc mẹ. Tốt nhất là chốt ở nhà, đừng mang chuyện chưa thống nhất ra quầy.
Khối cha mẹ và giấy chứng nhận kết hôn
Phần cha mẹ gồm họ tên, năm sinh, dân tộc, quốc tịch và nơi cư trú. Chép đúng như căn cước, kể cả những chữ hiếm như "Nguyễn Thị Thuỳ" hay "Thụỵ": đặt dấu ở đâu thì chép đúng chỗ ấy. Năm sinh chỉ cần năm, không cần ngày tháng. Nơi cư trú của cha và của mẹ có thể khác nhau, mỗi người ghi theo nơi của mình.
Nếu cha mẹ đã đăng ký kết hôn, phần thông tin về giấy chứng nhận kết hôn phải ghi đủ số, nơi đăng ký và ngày đăng ký. Đừng xem nhẹ dòng này: theo quy định sửa đổi năm 2025, cơ quan hộ tịch tra cứu tình trạng hôn nhân của cha mẹ dựa trên chính thông tin này, nên ghi sai một con số là việc tra cứu không ra kết quả và hồ sơ bị dừng lại để hỏi.
Nếu cha mẹ chưa đăng ký kết hôn thì phần thông tin người cha thường để trống, trừ khi làm cùng lúc thủ tục nhận cha con. Trường hợp đó có cách làm riêng, hỏi kỹ cán bộ trước khi điền vì tờ khai và giấy tờ kèm theo sẽ khác.
Một mẹo nhỏ: khi chép phần cha mẹ, đặt căn cước ngay trên dòng đang viết, che các dòng khác lại. Mắt chỉ nhìn một dòng thì ít nhảy chữ hơn.
Cam đoan, chữ ký và ngày nộp
Phần cuối nhìn đơn giản nhưng có ba chỗ dễ làm hỏng cả tờ khai đã điền đẹp. Làm theo thứ tự:
- Đọc lại câu cam đoan in sẵn ở cuối tờ khai. Đây là lời cam đoan về sự thật của nội dung khai; khai không đúng thì cơ quan có quyền từ chối hoặc đề nghị huỷ kết quả.
- Ghi ngày, tháng, năm làm tờ khai. Nếu điền ở nhà rồi hôm sau mới đi nộp thì có thể để trống ô ngày, điền tại quầy cho khớp.
- Ký tên bằng đúng chữ ký người đi khai vẫn dùng, rồi ghi rõ họ tên bên dưới. Người không ký được thì điểm chỉ theo hướng dẫn của cán bộ.
- Nếu người đi khai là ông bà, ký là ông bà, không ký thay tên cha mẹ dù cha mẹ "đã đồng ý".
- Chụp lại tờ khai bằng điện thoại trước khi nộp, để sau này cần đối chiếu còn có bản xem lại.
Khi nhận kết quả, cán bộ sẽ hướng dẫn bạn kiểm tra nội dung Giấy khai sinh và Sổ hộ tịch rồi ký vào sổ. Đây là lúc bắt lỗi rẻ nhất: đọc to tên con, ngày sinh, nơi sinh, tên cha mẹ. Sai ở bước này thì sửa ngay; đã ký nhận và mang về rồi mới phát hiện thì phải làm thủ tục cải chính, tốn thêm một vòng hồ sơ.
Bản điền mẫu: trường hợp chị Lan
Chị Lan vừa sinh con gái đầu lòng ở bệnh viện tỉnh, chồng là anh Hải. Hai vợ chồng đã đăng ký kết hôn. Chị Lan tự đi khai. Các dòng chính của tờ khai được điền như sau (địa danh và số liệu đều là giả định):
- Người đi khai: Trần Thị Lan; giấy tờ tuỳ thân: thẻ căn cước, số và ngày cấp chép từ thẻ, nơi cấp ghi đúng như in trên thẻ.
- Nơi cư trú: số nhà, đường, phường nơi chị đăng ký thường trú, tên tỉnh mới, không có cấp ở giữa.
- Quan hệ với người được khai sinh: mẹ.
- Họ tên của con: NGUYỄN TRẦN BẢO AN, chữ in hoa có dấu.
- Ngày sinh: ghi số theo giấy chứng sinh, rồi ghi bằng chữ ngay sau, ví dụ "ngày mười hai tháng ba năm hai nghìn không trăm hai mươi sáu".
- Nơi sinh: tên bệnh viện đúng như giấy chứng sinh, kèm phường và tỉnh nơi bệnh viện đặt trụ sở.
- Quê quán: theo quê của anh Hải như hai vợ chồng thống nhất.
- Thông tin giấy chứng nhận kết hôn: số, nơi đăng ký, ngày đăng ký chép từ giấy chứng nhận.
Chị Lan ghi tên con ra nháp trước, đưa chồng đọc lại một lần, rồi mới chép vào tờ khai. Ở quầy, chị nói: "Em nộp đăng ký khai sinh cho con, bố mẹ đã đăng ký kết hôn, giấy chứng sinh bản chính đây." Câu ngắn, đủ ý, cán bộ biết ngay cần kiểm tra gì.
Lý do tờ khai khai sinh hay bị trả và cách tránh
Những lỗi dưới đây không làm hồ sơ sai luật, nhưng đủ để cán bộ đề nghị viết lại tờ khai hoặc bổ sung, mất thêm một buổi. Thời hạn đăng ký khai sinh là trong 60 ngày kể từ ngày sinh, nên đi sớm để còn thời gian sửa nếu vướng.
| Lỗi | Vì sao bị trả | Cách tránh |
|---|---|---|
| Tên con không khớp giữa tờ khai và nháp đã thống nhất | Người đi khai đổi ý ngay tại quầy | Chốt tên ở nhà, viết in hoa ra nháp |
| Nơi sinh ghi khác giấy chứng sinh | Nơi sinh phải theo giấy chứng sinh | Chép nguyên văn tên cơ sở y tế |
| Giấy tờ tuỳ thân thiếu ngày cấp | Ô yêu cầu đủ loại, số, nơi cấp, ngày cấp | Đặt căn cước cạnh khi điền |
| Sai số giấy chứng nhận kết hôn | Không tra cứu được tình trạng hôn nhân của cha mẹ | Chép từ bản chính, dò từng số |
| Gạch xoá nhiều, dùng bút xoá | Khó đọc, dễ bị hiểu là sửa nội dung | Viết sai thì lấy tờ mới |
| Ông bà ký tên cha mẹ | Chữ ký không phải của người đi khai | Ai đi khai thì người đó ký |
Luật Hộ tịch 2014 đang áp dụng; Luật Hộ tịch mới ban hành năm 2026 sẽ có hiệu lực từ 01/3/2027, khi đó mẫu tờ khai có thể đổi. Trước khi in mẫu, hỏi nơi nộp hoặc xem trên Cổng Dịch vụ công để chắc đang dùng mẫu hiện hành.
Câu hỏi thường gặp
Tờ khai khai sinh có được đánh máy rồi in ra không?
Được. Mẫu tờ khai được đăng công khai để người dân tự in và sử dụng, bạn có thể gõ nội dung rồi in, miễn là đúng mẫu hiện hành, rõ chữ và vẫn ký tay ở phần chữ ký của người đi khai.
Ghi ngày sinh của con bằng chữ thế nào cho đúng?
Sau phần số, ghi đầy đủ bằng chữ theo dương lịch, ví dụ ngày mười hai tháng ba năm hai nghìn không trăm hai mươi sáu. Phần chữ phải khớp phần số, không viết tắt, không ghi theo âm lịch.
Nơi sinh ghi theo địa chỉ nhà hay theo bệnh viện?
Nếu con sinh ở bệnh viện, nhà hộ sinh hoặc trạm y tế thì ghi tên cơ sở y tế và địa danh nơi cơ sở đó đặt trụ sở, đúng như giấy chứng sinh. Chỉ khi sinh ngoài cơ sở y tế mới ghi địa danh hành chính nơi sinh thực tế.
Ông bà đi khai sinh cho cháu có cần giấy uỷ quyền của bố mẹ không?
Theo hướng dẫn hiện hành, ông, bà hoặc người thân thích đi đăng ký khai sinh cho trẻ không cần văn bản uỷ quyền của cha mẹ, nhưng phải thống nhất với cha mẹ về nội dung khai sinh. Người đi khai ký tên mình vào tờ khai.
Viết sai một chữ trên tờ khai có được gạch đi viết lại không?
Một nét nhỏ thì cán bộ có thể hướng dẫn sửa, nhưng an toàn nhất là lấy tờ khai mới chép lại cho sạch, nhất là khi chỗ sai nằm ở tên con, ngày sinh hay nơi sinh. Không dùng bút xoá, không viết đè lên chữ cũ.
Đã nhận giấy khai sinh mới thấy sai tên thì làm gì?
Nếu phát hiện ngay lúc nhận thì báo cán bộ để sửa trước khi ký vào sổ. Nếu đã mang về thì phải làm thủ tục cải chính hộ tịch tại cơ quan hộ tịch, có tờ khai riêng và giấy tờ chứng minh chỗ sai.