CachThuc.comCách Thức
Điền tờ khai và viết đơn

Viết sai trên tờ khai có được gạch sửa không: tẩy xoá, màu mực, chữ ký và điểm chỉ

Viết sai tờ khai thì gạch hay viết lại, dùng mực màu gì, viết tay hay đánh máy, ký thế nào, khi nào điểm chỉ, và vì sao chữ ký lệch căn cước làm hồ sơ chậm.

Close view of an elderly Vietnamese woman pressing her inked fingertip onto a paper form at a counter, a younger relative steadying her wrist, shallow focus, warm yellow light

Viết sai trên tờ khai thì cách an toàn nhất là lấy tờ mới viết lại; không dùng bút xoá, không viết đè lên chữ cũ. Viết bằng một màu mực tối, rõ nét, không dùng mực đỏ. Ký bằng chữ ký mình vẫn dùng, ghi rõ họ tên bên dưới; người không ký được thì điểm chỉ theo hướng dẫn của cán bộ.

Không có văn bản nào liệt kê đủ mọi quy tắc trình bày cho tờ khai của người dân. Nhưng quy tắc ghi sổ và giấy tờ hộ tịch mà cán bộ phải theo thì rất rõ, và nơi tiếp nhận đọc tờ khai của bạn bằng đúng con mắt ấy. Bài này đi từ những quy tắc đó ra cách làm thực tế: khi nào gạch được, khi nào phải viết lại, mực, chữ ký, điểm chỉ, tờ khai in sẵn.

Cán bộ phải ghi giấy tờ thế nào, và vì sao bạn nên theo

Thông tư 04 năm 2020 của Bộ Tư pháp quy định công chức hộ tịch ghi sổ và giấy tờ hộ tịch phải chính xác; chữ viết rõ ràng, đủ nét, không viết tắt, không tẩy xoá; viết bằng loại mực tốt, cùng một màu, không dùng nhiều màu mực khác nhau, không dùng mực đỏ. Nếu in bằng máy thì in mực đen, không nhoè, không mất nét, không phai màu.

Khi cán bộ ghi sai trong sổ, họ phải gạch bỏ phần sai, ghi sang bên cạnh hoặc phía trên, không chữa đè, không tẩy xoá; còn với giấy tờ hộ tịch cấp cho dân mà có sai sót trong lúc đăng ký thì phải huỷ tờ đó và ghi tờ mới, không cấp cho người dân giấy đã bị sửa chữa.

Những quy tắc này viết cho cán bộ, nhưng chúng cho thấy cơ quan coi trọng điều gì: giấy tờ không được có dấu vết sửa không rõ ai sửa. Tờ khai của bạn là căn cứ để họ ghi vào sổ; một tờ khai có chỗ tẩy xoá khiến người đọc không biết chữ nào là ý thật của người khai.

Vì vậy, nguyên tắc thực tế là: tờ khai của bạn nên sạch như giấy tờ mà bạn mong nhận lại. Cán bộ có thể chấp nhận một chỗ gạch nhỏ có ký nháy bên cạnh, nhưng đừng trông chờ vào điều đó, nhất là ở những ô quan trọng.

Viết sai: gạch sửa hay lấy tờ mới

Không phải lỗi nào cũng bắt viết lại cả tờ. Bảng dưới là cách xử lý thường gặp ở quầy; nơi nộp có quyền hướng dẫn khác, hỏi khi không chắc.

Chỗ saiCách xử lý an toànKhông nên
Họ tên, ngày sinh, số định danh, nơi sinhLấy tờ mới viết lạiGạch rồi viết lên trên
Một chữ ở ô địa chỉ, ô phụHỏi cán bộ; nếu được, gạch một nét, viết bên cạnh, ký nháyDùng bút xoá, cạo giấy
Viết nhầm sang ô khácLấy tờ mớiVẽ mũi tên chuyển ô
Phần chữ ký, ý kiến đồng ýLấy tờ mới, người kia ký lạiKý đè lên chữ ký hỏng
Tờ khai nộp trực tuyếnSửa trên biểu mẫu trước khi gửi; đã gửi thì chờ yêu cầu bổ sungGửi một hồ sơ mới trùng lặp

Mang theo hai ba tờ khai dự phòng là thói quen rẻ nhất. Nhiều nơi để sẵn mẫu ở quầy, nhưng không phải lúc nào cũng còn, và ngồi chép lại cả tờ khi đã đến lượt là áp lực không cần thiết.

Viết tay hay đánh máy, mực gì, giấy gì

Đánh máy được không. Được với tờ khai hộ tịch: mẫu tờ khai được đăng công khai để người dân tự in, sử dụng. Bạn có thể gõ nội dung rồi in, miễn đúng mẫu hiện hành, chữ rõ, và vẫn ký tay ở chỗ chữ ký. Với tờ khai cư trú và các thủ tục khác, mẫu cũng thường có trên Cổng Dịch vụ công; hỏi nơi nộp nếu không chắc.

Mực màu gì. Đen hoặc xanh đậm, một màu cho cả tờ. Không mực đỏ, không bút chì, không bút dạ nhoè. Phần đánh máy in mực đen.

Giấy và khổ in. In đúng khổ của mẫu, thường là khổ giấy văn phòng thông dụng, không thu nhỏ hai trang vào một mặt. Tờ khai nhiều trang thì in đủ trang, không bỏ trang trống, vì phần chữ ký thường nằm ở cuối.

Tờ khai tải từ mạng. Chỉ tải mẫu từ Cổng Dịch vụ công hoặc trang của cơ quan nhà nước, và kiểm ngày ban hành mẫu. Mẫu cũ lưu trên các trang chia sẻ tài liệu có thể thiếu ô mới, ví dụ ô thông tin giấy chứng nhận kết hôn hay số định danh, và hồ sơ sẽ bị đề nghị điền lại vào mẫu hiện hành. Luật Hộ tịch mới có hiệu lực từ 01/3/2027 nên mẫu hộ tịch sẽ còn đổi.

Chữ viết tay. Viết rõ, đủ dấu, không viết tắt kiểu "P." cho phường, "TP" cho thành phố trong các ô chính thức. Các ô họ tên thường yêu cầu chữ in hoa có dấu, làm theo đúng chú thích của mẫu.

Chữ ký: ký thế nào để không bị hỏi lại

Ký bằng chữ ký bạn vẫn dùng trên các giấy tờ khác, đặc biệt là chữ ký đã có trong hồ sơ ở nơi đó, như chữ ký trên tờ khai cũ hay hợp đồng. Không cần giống từng nét như một con dấu, nhưng chữ ký phải nhất quán giữa các giấy trong cùng một bộ hồ sơ.

Dưới chữ ký luôn ghi rõ họ tên. Cán bộ dựa vào dòng họ tên để biết chữ ký là của ai, nhất là ở tờ khai có nhiều người ký: người khai, chủ hộ, cha mẹ đồng ý. Ký ở đúng ô của mình, không ký lấn sang ô người khác.

Không ký thay người khác, kể cả là người trong nhà và "người ấy đồng ý rồi". Ý kiến đồng ý của chủ hộ, của cha mẹ, của con từ đủ 9 tuổi trong việc đổi tên đều phải là chữ ký của chính họ. Người ở xa thì có cách khác: xác nhận trực tuyến hoặc văn bản riêng, tuỳ thủ tục.

Không ký vào tờ khai trống để người khác điền sau. Nếu phải gửi tờ khai cho người nhà ký, điền đủ nội dung trước, để người ký đọc được họ đang đồng ý cho điều gì.

Khi nhận kết quả hộ tịch, bạn còn ký vào Sổ hộ tịch. Đọc nội dung trước, thấy đúng rồi mới ký và ghi rõ họ tên theo hướng dẫn của người trả kết quả.

Điểm chỉ: dành cho ai, làm thế nào

Luật Hộ tịch 2014 có nhắc tới chữ ký hoặc điểm chỉ, ví dụ trong nội dung giấy chứng nhận kết hôn. Điểm chỉ dùng khi người có tên không ký được. Cách làm thường gặp:

  • Người không biết chữ, người mắt kém không ký được, người bị liệt tay: điểm chỉ thay chữ ký.
  • Hỏi cán bộ ngón nào cần điểm chỉ; thông lệ hay dùng ngón trỏ, nhưng làm theo hướng dẫn tại nơi nộp.
  • Điểm chỉ ngay tại quầy trước mặt cán bộ nếu được yêu cầu, bằng mực dấu của nơi tiếp nhận, ấn rõ vân, không nhoè.
  • Người viết hộ nội dung ghi rõ họ tên mình và quan hệ với người điểm chỉ ở cạnh dấu vân tay.
  • Đọc to toàn bộ nội dung tờ khai cho người điểm chỉ nghe trước khi ấn tay.

Bà Sáu 80 tuổi không biết chữ, đi đăng ký tạm trú cùng cháu. Cháu điền tờ khai, đọc cho bà nghe từng dòng, rồi đến quầy hỏi: "Bà em không ký được, anh chị cho bà điểm chỉ ở đây được không ạ, cần người làm chứng không?" Cán bộ hướng dẫn tại chỗ, bà điểm chỉ, cháu ghi tên người viết hộ bên cạnh. Một lần là xong.

Ô không dùng đến và tờ khai nhiều người ký

Tờ khai thường có những ô không áp dụng cho bạn: phần người đi kèm khi bạn đi một mình, phần thông tin cha khi chưa xác định cha, phần ý kiến chủ hộ khi đăng ký vào nhà của mình. Để trống hoàn toàn thì người đọc không biết bạn quên hay cố ý. Cách làm quen thuộc là gạch chéo ô đó hoặc ghi "không" một cách gọn; nếu mẫu có chú thích riêng thì theo chú thích.

Với tờ khai có nhiều người ký, thứ tự lấy chữ ký nên là: người khai điền đủ nội dung trước, rồi lần lượt người có ý kiến đồng ý ký, cuối cùng người khai ký ở cuối tờ. Như vậy mỗi người ký đều đọc được trọn nội dung mình đang đồng ý, và không ai phải ký lại vì phần trên bị sửa sau khi đã ký.

Nếu sau khi đã có chữ ký của người khác mà bạn phát hiện sai ở phần nội dung, đừng tự sửa rồi nộp. Chép tờ mới và xin chữ ký lại. Một chỗ sửa nằm trên chữ ký của người khác dễ bị hiểu là nội dung đã thay đổi sau khi họ đồng ý, và cán bộ có lý do để không chấp nhận.

Tờ khai gửi qua bưu chính cũng theo cùng nguyên tắc: hoàn chỉnh, đủ chữ ký, chụp lại trước khi gửi, giữ biên lai gửi.

Kiểm tờ khai trong ba phút trước khi nộp

Dù viết tay hay đánh máy, dành ba phút soát lại theo thứ tự này trước khi đưa vào quầy:

  1. Lật đủ các trang, kiểm không trang nào thiếu, không ô bắt buộc nào bỏ trống; ô không dùng thì gạch chéo thay vì để trống.
  2. Đặt căn cước cạnh tờ khai, dò họ tên, ngày sinh, số định danh từng ký tự.
  3. Nhìn toàn tờ một lượt: có chỗ tẩy xoá, viết đè, hai màu mực không. Có thì chép tờ mới.
  4. Kiểm mọi chữ ký đã có đủ, đúng ô, có họ tên rõ bên dưới.
  5. Ghi ngày tháng năm, hoặc để trống ô ngày nếu được dặn điền tại quầy.
  6. Chụp lại tờ khai đã hoàn chỉnh.

Ba phút này thay được cho một lần quay về nhà chép lại. Người ngồi quầy nhiều năm sẽ nói rằng phần lớn hồ sơ bị trả vì những lỗi nhìn thấy được ngay bằng mắt, không phải vì thiếu giấy tờ.

Câu hỏi thường gặp

Viết sai tên trên tờ khai có được gạch đi viết lại không?

Với các ô quan trọng như họ tên, ngày sinh, số định danh, nơi sinh thì nên lấy tờ mới viết lại. Lỗi nhỏ ở ô phụ có thể được cán bộ cho gạch một nét, viết bên cạnh và ký nháy, nhưng nên hỏi trước.

Tờ khai có được dùng bút xoá không?

Không nên. Bút xoá làm người đọc không biết chữ nào là ý thật của người khai. Quy định ghi giấy tờ hộ tịch của cán bộ cũng cấm tẩy xoá; tờ khai của bạn nên giữ cùng tiêu chuẩn ấy.

Tờ khai viết bằng mực màu gì?

Dùng một màu mực tối, đen hoặc xanh đậm, cho cả tờ. Không dùng mực đỏ, bút chì hay nhiều màu mực khác nhau. Phần in bằng máy thì in mực đen, rõ nét.

Có được tải mẫu tờ khai về đánh máy rồi in ra không?

Được với tờ khai hộ tịch, vì mẫu được đăng công khai để người dân tự in và sử dụng. Gõ nội dung, in đúng khổ, đủ trang, rồi ký tay ở phần chữ ký.

Chữ ký trên tờ khai có cần giống chữ ký trên căn cước không?

Không cần giống từng nét, nhưng nên dùng chữ ký bạn vẫn dùng và nhất quán giữa các giấy trong cùng hồ sơ. Dưới chữ ký luôn ghi rõ họ tên để cán bộ biết ai ký.

Người già không biết chữ thì ký tờ khai thế nào?

Người không ký được thì điểm chỉ, thường làm tại quầy theo hướng dẫn của cán bộ. Người viết hộ ghi rõ tên mình và quan hệ, đọc lại toàn bộ nội dung cho người điểm chỉ nghe trước.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138