Chủ hộ, chủ nhà ghi ý kiến đồng ý bằng một câu có đủ ba thứ: đồng ý cho ai, đăng ký việc gì, tại chỗ ở nào; sau đó ký và ghi rõ họ tên ngay dưới câu ấy trong tờ khai thay đổi thông tin cư trú. Nếu không ký trực tiếp được thì còn hai đường: xác nhận qua ứng dụng định danh quốc gia hoặc dịch vụ công trực tuyến, hoặc làm văn bản đồng ý riêng.
Chỗ khó không nằm ở câu chữ mà ở câu hỏi "ai mới đủ tư cách đồng ý": chủ hộ hay chủ sở hữu, một người hay tất cả người đứng tên, người đang sống hay người thừa kế. Phần dưới đi qua từng tình huống, kèm câu mẫu tự soạn để chép.
Khi nào cần ý kiến đồng ý, khi nào không
Trước khi chạy đi xin chữ ký, xác định mình có thật sự cần không. Theo Luật Cư trú 2020 và Nghị định 154 năm 2024:
| Tình huống | Cần ai đồng ý | Ghi chú |
|---|---|---|
| Đăng ký thường trú vào nhà của chính mình | Không cần ai | Kể cả nhà có nhiều đồng sở hữu |
| Trẻ dưới 6 tuổi về ở với cha mẹ, người giám hộ | Không cần chủ hộ, chủ sở hữu | Cha mẹ kê khai cho con |
| Vợ về ở với chồng, con về ở với cha mẹ, cha mẹ về ở với con | Chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở | Nhà nhiều chủ thì chỉ cần ít nhất một chủ sở hữu |
| Người cao tuổi về ở với anh chị em ruột, cháu ruột | Chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở | Nhà nhiều chủ thì cần các chủ sở hữu hoặc người được uỷ quyền |
| Thuê, mượn, ở nhờ | Chủ sở hữu; thêm chủ hộ nếu vào cùng hộ | Còn điều kiện diện tích tối thiểu |
| Người chưa thành niên đăng ký cư trú | Cha, mẹ hoặc người giám hộ | Trừ khi đã có văn bản đồng ý |
Với nhà thuê, ngoài sự đồng ý còn có điều kiện diện tích nhà ở tối thiểu do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quy định, nhưng không thấp hơn 8 mét vuông sàn mỗi người. Phòng trọ chật mà đông người thì chữ ký của chủ nhà chưa đủ để đăng ký thường trú; hỏi công an cấp xã mức diện tích đang áp dụng ở tỉnh mình.
Câu đồng ý: viết sao để cán bộ không hỏi lại
Câu đồng ý nằm ở ô dành cho chủ hộ, chủ sở hữu trong tờ khai. Viết tay, rõ chữ, đủ ba yếu tố. Vài mẫu tự soạn theo từng tình huống:
- Con về ở với cha mẹ: "Đồng ý cho con là Nguyễn Văn Minh, sinh năm 1995, đăng ký thường trú vào hộ tại địa chỉ số 12, đường…, phường…, tỉnh…".
- Người thuê nhà: "Là chủ sở hữu nhà ở tại địa chỉ…, đồng ý cho bà Lê Thị Hoa, sinh năm 1988, đăng ký thường trú tại căn hộ đang cho thuê, không nhập vào hộ của chủ nhà".
- Người ở cùng hộ: "Là chủ hộ, đồng ý cho cháu ruột là… đăng ký thường trú vào hộ gia đình".
- Cha mẹ cho con chưa thành niên: "Là mẹ của cháu…, đồng ý cho cháu đăng ký tạm trú tại địa chỉ… từ ngày… đến ngày…".
Dưới câu đồng ý là chữ ký và họ tên viết rõ. Không viết "đồng ý" trơn một chữ rồi ký; không ký vào chỗ trống mà để người khác điền nội dung sau. Cán bộ đối chiếu chữ ký với người đứng tên chủ hộ, chủ sở hữu trong dữ liệu, nên người ký phải đúng là người đó.
Nhà nhiều người đứng tên: ký một hay ký đủ
Nhà của chính mình, có nhiều đồng sở hữu. Bạn là một trong các chủ sở hữu thì đăng ký vào nhà mình không cần ý kiến của những người cùng đứng tên.
Về ở với vợ chồng, cha mẹ, con. Đây là các trường hợp thuộc nhóm quan hệ gần nhất trong luật. Nhà có nhiều chủ sở hữu thì chỉ cần ít nhất một chủ sở hữu đồng ý.
Các trường hợp còn lại. Ví dụ cháu về ở nhà bác, người thuê nhà, người ở nhờ. Nhà nhiều chủ thì phải có ý kiến đồng ý của các chủ sở hữu, hoặc của người được các chủ sở hữu uỷ quyền bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực.
Chủ hộ và chủ sở hữu là hai người khác nhau. Hay gặp khi con trai làm chủ hộ nhưng nhà đứng tên mẹ. Khi luật đòi cả chủ hộ và chủ sở hữu, cả hai cùng ghi ý kiến. Đừng mặc định một người ký là đủ cho cả hai vai.
Chủ nhà ở xa, nằm viện hoặc đã mất
Chủ nhà ở tỉnh khác hoặc ở nước ngoài là chuyện thường. Nghị định 154 năm 2024 cho ba hình thức lấy ý kiến đồng ý: ghi và ký vào tờ khai; xác nhận qua ứng dụng định danh quốc gia hoặc dịch vụ công trực tuyến, hoặc cơ quan đăng ký cư trú lấy ý kiến trực tiếp khi kiểm tra, xác minh; và văn bản đồng ý riêng. Chủ nhà ở xa nhưng có tài khoản định danh mức đủ thì xác nhận trên điện thoại là nhanh nhất. Nếu họ không dùng được ứng dụng, họ viết văn bản đồng ý, ký, rồi gửi bản ấy cho bạn nộp kèm.
Khi chủ sở hữu là người đã chết, người bị tuyên bố mất tích, người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức hoặc người dưới 18 tuổi, chỉ cần ý kiến đồng ý của một trong những người đại diện hợp pháp hoặc người thừa kế của chủ sở hữu theo quy định. Ví dụ nhà đứng tên ông ngoại đã mất, các con ông chưa làm thủ tục thừa kế: một người con là người thừa kế ghi ý kiến đồng ý, kèm giấy tờ chứng minh quan hệ và việc ông đã mất.
Nếu những người thừa kế đang tranh chấp căn nhà thì đừng cố xin chữ ký của một người để "đăng ký cho xong". Việc đó dễ bị phản đối về sau. Chuyện tranh chấp thừa kế cần gặp luật sư, còn việc cư trú thì hỏi công an cấp xã cách tạm thời khai báo nơi ở hiện tại.
Đăng ký tạm trú: lúc nào cần chữ ký chủ nhà, lúc nào chỉ cần hợp đồng
Nhiều người nghĩ đăng ký tạm trú cũng phải xin chủ nhà ký như thường trú. Luật Cư trú 2020 quy định hồ sơ đăng ký tạm trú gồm tờ khai thay đổi thông tin cư trú và giấy tờ, tài liệu chứng minh chỗ ở hợp pháp. Với người thuê nhà, giấy tờ chứng minh chỗ ở thường là hợp đồng thuê; nơi nộp có thể hỏi thêm ý kiến của chủ nhà khi kiểm tra, xác minh, nhưng câu đồng ý trong tờ khai không phải lúc nào cũng bắt buộc như thường trú. Hỏi trước công an cấp xã cách họ đang tiếp nhận để chuẩn bị đúng.
Có một trường hợp ngược lại, đỡ việc hơn: người đăng ký tạm trú về ở với người thân thuộc nhóm quan hệ gần trong luật, như vợ về ở với chồng, con về ở với cha mẹ. Theo Nghị định 154 năm 2024, khi chủ hộ, chủ sở hữu chỗ ở đồng ý thì không phải xuất trình giấy tờ chứng minh chỗ ở hợp pháp. Lúc này câu đồng ý trong tờ khai thay luôn cho cả xấp giấy nhà đất.
Người dưới 18 tuổi đăng ký tạm trú, chẳng hạn học sinh ở trọ gần trường, thì tờ khai phải có ý kiến đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ, trừ khi đã có văn bản đồng ý riêng. Phụ huynh ở quê xa có thể làm văn bản đồng ý gửi lên, hoặc xác nhận trực tuyến nếu có tài khoản định danh.
Câu nên hỏi ở quầy: "Trường hợp em thuê phòng, hợp đồng thuê có rồi, anh chị có cần chủ nhà ghi thêm ý kiến vào tờ khai không ạ?"
Trình tự xin chữ ký trong một buổi
Chị Hoa chuyển về ở cùng mẹ chồng, nhà đứng tên mẹ chồng, chồng chị là chủ hộ. Chị làm theo thứ tự này để không phải chạy hai lần:
- Hỏi cán bộ công an cấp xã một câu: "Trường hợp của em là vợ về ở với chồng, nhà đứng tên mẹ chồng, chồng làm chủ hộ, vậy cần những ai ghi ý kiến ạ?"
- Điền phần thông tin của mình và ô nội dung đề nghị trước, để người ký thấy rõ họ đang đồng ý cho việc gì.
- Đưa mẹ chồng ghi câu đồng ý với vai chủ sở hữu, ký, ghi rõ họ tên.
- Đưa chồng ghi câu đồng ý với vai chủ hộ, ký, ghi rõ họ tên.
- Đọc lại hai câu đồng ý, so tên mình trong câu với căn cước.
- Chụp lại tờ khai đã ký đủ trước khi mang đi nộp.
Nếu cán bộ trả lời rằng trường hợp của chị chỉ cần một người, vẫn nên để cả hai ký khi họ sẵn ở nhà; thừa một chữ ký đúng người không làm hồ sơ sai, thiếu một chữ ký thì phải quay lại.
Lỗi về ý kiến đồng ý làm hồ sơ phải bổ sung
Những lỗi này rất hay gặp ở quầy, phần lớn do người ký có thiện chí nhưng ký sai chỗ hoặc sai vai.
| Lỗi | Vì sao bị hỏi lại | Cách sửa |
|---|---|---|
| Chỉ ghi "đồng ý" rồi ký | Không rõ đồng ý cho ai, việc gì | Viết đủ câu ba yếu tố |
| Người ký không phải chủ hộ, chủ sở hữu trong dữ liệu | Không đúng tư cách | Tra trước ai đứng tên, nhờ đúng người |
| Người khác ký thay chủ nhà | Chữ ký không phải của chủ nhà | Chủ nhà xác nhận trực tuyến hoặc làm văn bản |
| Thiếu chữ ký đồng sở hữu khi bắt buộc | Nhà nhiều chủ cần đủ ý kiến | Xin đủ hoặc có văn bản uỷ quyền được công chứng, chứng thực |
| Chủ nhà chưa bấm xác nhận trên ứng dụng | Hồ sơ nằm chờ | Nhắc chủ nhà mở thông báo và xác nhận |
Ý kiến đồng ý chỉ là một điều kiện; hồ sơ vẫn phải có giấy tờ chứng minh chỗ ở và quan hệ theo từng trường hợp. Danh sách giấy tờ đó hỏi nơi nộp hoặc xem trên Cổng Dịch vụ công trước khi đi.
Câu hỏi thường gặp
Con về ở với bố mẹ có cần bố mẹ ký đồng ý vào tờ khai không?
Cần, nếu con từ đủ 6 tuổi trở lên và nhà không thuộc sở hữu của người con. Chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở ghi ý kiến đồng ý; nhà nhiều chủ thì chỉ cần ít nhất một chủ sở hữu đồng ý.
Chủ nhà trọ không chịu ký thì có đăng ký thường trú được không?
Đăng ký thường trú ở nhà thuê bắt buộc có sự đồng ý của chủ sở hữu, nên không có ý kiến đồng ý thì không đủ điều kiện. Bạn hỏi công an cấp xã về đăng ký tạm trú hoặc khai báo nơi ở hiện tại để thông tin cư trú vẫn được cập nhật.
Chủ nhà ở nước ngoài thì xác nhận đồng ý bằng cách nào?
Chủ nhà có thể xác nhận qua ứng dụng định danh quốc gia hoặc dịch vụ công trực tuyến nếu có tài khoản, hoặc làm văn bản đồng ý rồi gửi về để bạn nộp kèm. Hỏi nơi nộp yêu cầu gì với văn bản lập ở nước ngoài.
Nhà đứng tên ông bà đã mất thì ai ký ý kiến đồng ý?
Chỉ cần ý kiến đồng ý của một trong những người thừa kế của chủ sở hữu theo quy định, kèm giấy tờ chứng minh. Nếu những người thừa kế đang tranh chấp thì nên gặp luật sư trước khi xin chữ ký.
Trẻ mới sinh nhập vào hộ của bố mẹ có cần chủ nhà đồng ý không?
Không. Người dưới 6 tuổi về ở với cha, mẹ hoặc người giám hộ được đăng ký thường trú mà không cần sự đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở. Cha hoặc mẹ kê khai cho con trong tờ khai.
Văn bản đồng ý riêng có cần công chứng không?
Văn bản đồng ý thông thường do chủ hộ, chủ sở hữu ký là được. Riêng trường hợp nhà nhiều chủ mà một người ký thay các chủ khác thì người đó phải được uỷ quyền bằng văn bản có công chứng hoặc chứng thực.