Tờ khai xác nhận tình trạng hôn nhân có hai ô quyết định giấy được cấp dùng được hay không: ô mục đích sử dụng và ô tình trạng hôn nhân. Mục đích phải ghi cụ thể việc sẽ làm; nếu để kết hôn thì ghi rõ người dự định kết hôn và nơi dự định đăng ký. Giấy cấp ra chỉ có giá trị cho đúng mục đích đã ghi.
Phần còn lại của tờ khai là thông tin cá nhân và nơi cư trú, chép từ căn cước là xong. Bài này đi sâu vào cách viết hai ô khó, các trường hợp đã ly hôn, góa, từng ở nhiều nơi, và cách tránh phải xin lại giấy lần thứ hai.
Ô mục đích sử dụng: viết sao cho dùng được
Theo Nghị định 123 năm 2015, giấy xác nhận tình trạng hôn nhân không có giá trị khi dùng vào mục đích khác với mục đích ghi trong giấy. Vì vậy ô này phải viết đúng việc sắp làm, không viết chung chung.
| Việc sắp làm | Cách ghi mục đích (mẫu tự soạn) | Lưu ý |
|---|---|---|
| Kết hôn trong nước | Để đăng ký kết hôn với anh/chị…, sinh năm…, giấy tờ tuỳ thân số…, tại Uỷ ban nhân dân xã/phường… | Chỉ được cấp 01 bản |
| Kết hôn ở nước ngoài | Để đăng ký kết hôn với…, quốc tịch…, hộ chiếu số…, tại cơ quan có thẩm quyền của nước… | Ghi đúng tên trên hộ chiếu người kia |
| Mua bán, chuyển nhượng nhà đất | Để làm thủ tục mua bán nhà đất | Giấy ghi rõ không dùng để đăng ký kết hôn |
| Vay vốn ngân hàng | Để bổ sung hồ sơ vay vốn | Hỏi ngân hàng có cần ghi thêm gì không |
| Nhiều việc cùng lúc, không để kết hôn | Ghi từng mục đích hoặc xin số bản theo nhu cầu | Số bản được cấp theo yêu cầu |
Theo hướng dẫn hiện hành, với mục đích kết hôn, giấy phải ghi rõ họ tên, năm sinh, quốc tịch, giấy tờ tuỳ thân của người dự định kết hôn và nơi dự định đăng ký kết hôn. Nên xin trước người kia chụp căn cước hoặc hộ chiếu để chép cho đúng; viết sai tên người kia là giấy coi như không dùng được.
Ô tình trạng hôn nhân hiện tại: chọn đúng một trong mấy dạng
Cán bộ hộ tịch sẽ ghi vào giấy theo các dạng đã được hướng dẫn. Người điền tờ khai nên khai theo đúng dạng ấy để hai bên khớp nhau:
- Chưa kết hôn lần nào: hiện tại chưa đăng ký kết hôn với ai.
- Đang có vợ hoặc chồng: hiện tại đang có vợ/chồng là…, kèm số, nơi cấp, ngày cấp giấy chứng nhận kết hôn.
- Đã ly hôn, chưa kết hôn mới: đã đăng ký kết hôn nhưng đã ly hôn theo bản án hoặc quyết định số… ngày… của toà án…; hiện tại chưa đăng ký kết hôn với ai.
- Vợ hoặc chồng đã mất, chưa kết hôn mới: đã đăng ký kết hôn nhưng vợ/chồng đã chết, kèm số và ngày cấp trích lục khai tử; hiện tại chưa đăng ký kết hôn với ai.
- Xác nhận cho một khoảng thời gian trước khi kết hôn: trong thời gian từ ngày… đến ngày… chưa đăng ký kết hôn với ai; hiện tại đang có vợ/chồng là….
Người đã ly hôn hoặc góa phải xuất trình hoặc nộp giấy tờ hợp lệ chứng minh: bản án, quyết định ly hôn, trích lục khai tử. Mang bản chính theo, vì số và ngày của các giấy này sẽ được chép vào giấy xác nhận. Thông tin phải trung thực; khai sai không chỉ bị từ chối mà còn có thể bị huỷ giấy đã cấp.
Đã từng thường trú ở nhiều nơi
Đây là chỗ làm hồ sơ kéo dài nhất. Theo Nghị định 123 năm 2015, người từng đăng ký thường trú ở nhiều nơi có trách nhiệm chứng minh tình trạng hôn nhân của mình trong những khoảng thời gian ấy. Nếu không chứng minh được, Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi nộp sẽ gửi văn bản đề nghị nơi cũ kiểm tra, xác minh; nơi được hỏi có 03 ngày làm việc để trả lời.
Vì vậy, trong tờ khai, ghi đủ các nơi đã thường trú kèm khoảng thời gian, càng sát càng tốt: từ tháng, năm nào đến tháng, năm nào. Ghi địa danh theo đúng tên tại thời điểm bạn ở đó, rồi ghi thêm tên hiện hành nếu đã đổi, để nơi nhận văn bản xác minh tìm đúng sổ.
Nếu sau 20 ngày kể từ khi gửi văn bản xác minh mà không nhận được trả lời, cơ quan hộ tịch được cho phép người yêu cầu lập văn bản cam đoan về tình trạng hôn nhân của mình. Cam đoan là có trách nhiệm pháp lý, nên chỉ cam đoan điều mình chắc chắn đúng.
Cách rút ngắn: nếu trước đây bạn từng xin giấy xác nhận ở nơi cũ, hoặc còn giữ giấy tờ cho thấy tình trạng hôn nhân trong thời gian đó, mang theo. Người từng đi làm xa, sinh viên ở ký túc xá, người đi nước ngoài về cũng nên ghi rõ khoảng thời gian ở ngoài nước.
Giá trị của giấy và chuyện xin lại
Hạn dùng. Giấy có giá trị đến khi tình trạng hôn nhân thay đổi hoặc 6 tháng kể từ ngày cấp, tuỳ thời điểm nào đến trước. Nếu đã đăng ký kết hôn trong vòng 6 tháng ấy thì giấy hết giá trị ngay từ ngày kết hôn.
Xin lại vì hết hạn hoặc đổi mục đích. Phải nộp lại giấy đã được cấp trước đó. Đừng vứt giấy cũ, kể cả khi không dùng nữa.
Không nộp lại được giấy cũ. Nếu xin lại để kết hôn mà không nộp lại được giấy cũ, phải trình bày rõ lý do; cơ quan hộ tịch sẽ xác minh với nơi dự định kết hôn trước đây, không xác minh được thì cho lập văn bản cam đoan.
Thời hạn giải quyết. Theo Nghị định 123 năm 2015, trong 03 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ; trường hợp phải xác minh nơi cũ thì lâu hơn.
Phần thông tin người yêu cầu và chuyện nhờ người nộp thay
Phần đầu tờ khai là thông tin của chính người cần xác nhận. Không khó, nhưng có vài chỗ cần để ý vì các thông tin này sẽ in nguyên lên giấy xác nhận:
- Họ tên, ngày sinh, giới tính, dân tộc, quốc tịch: chép từ căn cước, có dấu, đúng thứ tự chữ đệm. Giấy xác nhận lệch căn cước một dấu là nơi nhận có quyền từ chối.
- Giấy tờ tuỳ thân: ghi đủ loại giấy, số, nơi cấp, ngày cấp. Nếu đã đổi sang thẻ căn cước mới mà nơi nhận giấy (ngân hàng, văn phòng công chứng) đang giữ bản chụp thẻ cũ, mang cả hai để giải thích khi cần.
- Nơi cư trú hiện tại: theo nơi thường trú; không có thì tạm trú; không có cả hai thì nơi đang sinh sống. Đây cũng là căn cứ chọn Uỷ ban nhân dân cấp xã để nộp.
- Nhờ người khác nộp thay: việc cấp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân được uỷ quyền cho người khác làm thay. Văn bản uỷ quyền phải được chứng thực, trừ khi người được uỷ quyền là ông, bà, cha, mẹ, con, vợ, chồng, anh, chị, em ruột.
- Người nộp thay ký ở đâu: người nộp thay ký với tư cách người được uỷ quyền, không ký tên của người cần xác nhận. Phần cam đoan về tình trạng hôn nhân vẫn là lời của người cần xác nhận, nên nội dung phải được người đó đọc và đồng ý trước.
Người đang ở nước ngoài xin xác nhận cho thời gian từng cư trú trong nước cũng hay nhờ cha mẹ nộp thay theo cách này. Hỏi trước nơi nộp xem văn bản uỷ quyền lập ở nước ngoài cần thủ tục gì thêm.
Trường hợp anh Tuấn: đã ly hôn, mua nhà rồi định tái hôn
Anh Tuấn ly hôn năm năm trước, nay cần giấy xác nhận để mua căn hộ, và cuối năm dự định đăng ký kết hôn với chị Mai. Anh đi một lần, xin đúng giấy cho từng việc:
- Xác định hai mục đích riêng: mua nhà trước, kết hôn sau. Không gộp vào một giấy.
- Điền tờ khai thứ nhất với mục đích "để làm thủ tục mua bán nhà ở". Tình trạng hôn nhân khai theo dạng đã ly hôn, kèm số và ngày của quyết định ly hôn.
- Mang bản chính quyết định ly hôn để cán bộ đối chiếu.
- Nhận giấy, đọc lại: mục đích, số quyết định ly hôn, tên mình. Giấy này ghi rõ không dùng để đăng ký kết hôn.
- Gần ngày cưới, làm tờ khai thứ hai với mục đích kết hôn, ghi đủ họ tên, năm sinh, giấy tờ tuỳ thân của chị Mai và nơi dự định đăng ký.
- Không xin giấy để kết hôn quá sớm, vì giấy chỉ có giá trị 6 tháng.
Câu anh Tuấn hỏi ở quầy: "Em cần một giấy để mua nhà, cuối năm em mới đăng ký kết hôn, vậy bây giờ em chỉ xin giấy mua nhà thôi có đúng không ạ?" Cán bộ trả lời một câu là rõ, khỏi xin thừa.
Lỗi khiến giấy cấp ra không dùng được
Những lỗi dưới đây không làm hồ sơ bị trả ngay, nhưng làm giấy cấp ra vô dụng ở nơi bạn mang đến nộp, phải xin lại từ đầu.
| Lỗi | Hậu quả | Cách tránh |
|---|---|---|
| Mục đích ghi "để bổ sung hồ sơ" | Nơi nhận không chấp nhận vì không rõ việc | Ghi đúng tên việc sẽ làm |
| Xin để mua nhà rồi đem đi đăng ký kết hôn | Không có giá trị cho việc kết hôn | Xin riêng giấy để kết hôn |
| Sai tên người dự định kết hôn | Nơi đăng ký kết hôn không nhận | Chép từ căn cước, hộ chiếu của người kia |
| Bỏ sót một nơi từng thường trú | Phải xác minh lại, kéo dài | Liệt kê đủ nơi ở kèm thời gian |
| Xin quá sớm | Hết hạn 6 tháng trước khi dùng | Tính lịch rồi mới đi xin |
Luật Hộ tịch mới ban hành năm 2026 sẽ có hiệu lực từ 01/3/2027; khi đó cách cấp giấy có thể thay đổi. Hiện nay vẫn làm theo Luật Hộ tịch 2014 và các văn bản hướng dẫn đang áp dụng.
Câu hỏi thường gặp
Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân có giá trị bao lâu?
Giấy có giá trị đến thời điểm tình trạng hôn nhân thay đổi hoặc 6 tháng kể từ ngày cấp, tuỳ thời điểm nào đến trước. Vì vậy nên tính lịch dùng giấy rồi mới đi xin.
Ô mục đích sử dụng có bắt buộc ghi không?
Có. Giấy chỉ có giá trị cho đúng mục đích đã ghi, dùng vào việc khác thì không có giá trị. Với mục đích kết hôn, phải ghi thêm thông tin người dự định kết hôn và nơi dự định đăng ký.
Một lần xin được mấy bản giấy xác nhận?
Nếu để kết hôn thì chỉ được cấp 01 bản. Nếu dùng vào mục đích khác, không phải để kết hôn, thì số bản được cấp theo yêu cầu của người xin.
Đã ly hôn thì khai tình trạng hôn nhân thế nào?
Khai là đã đăng ký kết hôn nhưng đã ly hôn theo bản án hoặc quyết định số, ngày, của toà án nào, và hiện tại chưa đăng ký kết hôn với ai. Mang bản chính bản án hoặc quyết định để đối chiếu.
Từng ở nhiều tỉnh thì có phải về từng nơi xin xác nhận không?
Không nhất thiết. Bạn ghi đủ các nơi đã thường trú kèm thời gian; nếu không tự chứng minh được, cơ quan nơi nộp gửi văn bản xác minh tới nơi cũ. Quá thời hạn không có trả lời thì được lập văn bản cam đoan.
Mất giấy xác nhận cũ thì xin lại thế nào?
Khi xin lại để kết hôn mà không nộp lại được giấy cũ, bạn phải trình bày rõ lý do. Cơ quan hộ tịch xác minh với nơi dự định kết hôn trước đây, không xác minh được thì cho lập văn bản cam đoan.